Leki na przedwczesny wytrysk
Przedwczesny wytrysk to niezdolność do opóźnienia wytrysku w stopniu wystarczającym do satysfakcjonującego współżycia seksualnego. Jest jedną z najczęściej występujących dysfunkcji seksualnych u mężczyzn.
Możemy mówić o przedwczesnym wytrysku, gdy:
- ejakulacja regularnie następuje bardzo szybko po rozpoczęciu stosunku, często przed upływem minuty lub nawet przed samą penetracją;
- mężczyzna odczuwa brak lub znaczące ograniczenie kontroli nad momentem ejakulacji;
- problem jest stały lub nawracający i utrzymuje się przez dłuższy czas, np. przez co najmniej kilka miesięcy.
Przedwczesny wytrysk to zaburzenie, które prowadzi do znacznego dyskomfortu psychicznego, frustracji, a często także do unikania aktywności seksualnej. Warto wiedzieć, że problem ten może mieć charakter pierwotny (określany jako wrodzony, występujący od zawsze) lub nabyty, gdy pojawia się na późniejszym etapie życia po okresie prawidłowej kontroli.
Przedwczesny wytrysk – leczenie farmakologiczne:
- Arketis,
- EMLA,
- ParoGen,
- Anesderm,
- Paroxinor,
- Asentra,
- Poltram.
Oprócz leków na przedwczesny wytrysk stosuje się różne metody niefarmakologiczne, które obejmują terapię behawioralną i psychoterapię.
Jak przebiega leczenie przedwczesnego wytrysku?
Proces leczenia przedwczesnego wytrysku rozpoczyna się od szczegółowej konsultacji medycznej. Lekarz przeprowadza dokładny wywiad zdrowotny i seksualny, aby zrozumieć źródło problemu – czy jest on wrodzony, nabyty, a może sytuacyjny. Istotne jest też odróżnienie przedwczesnego wytrysku od nieprawidłowości z erekcją, ponieważ obie dolegliwości mogą współwystępować i wzajemnie na siebie wpływać.
Skuteczne leczenie opiera się na zindywidualizowanym podejściu i może łączyć różne metody. Oprócz leków (np. tabletek na przedłużenie stosunku) stosuje się wiele innych metod, w tym terapie behawioralne, psychoedukację oraz modyfikację stylu życia.
Pierwszym krokiem jest często psychoedukacja pacjenta i jego partnerki. Obejmuje ona korektę błędnych przekonań dotyczących seksualności, omówienie technik na przedwczesny wytrysk (np. odpowiednie pozycje seksualne) oraz zachęcanie do regularnej aktywności seksualnej. Psychoterapia jest szczególnie pomocna, gdy przedwczesny wytrysk ma podłoże psychologiczne, takie jak lęk, stres czy problemy w relacji. Terapia indywidualna lub dla par pozwala poprawić komunikację i zrozumieć istotę problemu. Obiecującym podejściem jest terapia poznawczo-behawioralna, która uczy zmiany negatywnych wzorców myślowych.
W leczeniu stosuje się również techniki behawioralne – celem tych sposobów na wydłużenie stosunku jest nauczenie mężczyzny rozpoznawania momentu zbliżającego się orgazmu i odzyskania nad nim kontroli. Do najpopularniejszych należą technika „start-stop” oraz technika „ściskania”. Ich skuteczność w krótkim okresie jest wysoka, jednak w perspektywie długoterminowej mogą nie być wystarczające i często stanowią leczenie dodatkowe. Warto też sprawdzić ćwiczenia na przedwczesny wytrysk, takie jak ćwiczenia mięśni Kegla.
Podstawową metodą leczenia wrodzonego przedwczesnego wytrysku jest farmakoterapia – stosuje się głównie leki na receptę, a jego wybór z nich zależy od wielu czynników i jest dokonywany przez lekarza w porozumieniu z pacjentem. Wykorzystywane jest również leczenie chirurgiczne – metody takie jak ablacja nerwów grzbietowych prącia są stosowane niezwykle rzadko i mają charakter eksperymentalny ze względu na swoją inwazyjność i nieodwracalność.
Jakie leki stosuje się na przedwczesny wytrysk?
W leczeniu farmakologicznym zbyt szybkiego wytrysku stosuje się głównie preparaty w tabletkach, które wpływają na układ nerwowy, a konkretnie na przekaźnictwo serotoninergiczne. To właśnie nieprawidłowości w działaniu serotoniny w mózgu są uznawane za jedną z głównych przyczyn przedwczesnej ejakulacji. Leki mają za zadanie opóźnić wytrysk i umożliwić dłuższy stosunek.
Dapoksetyna
Dapoksetyna to oficjalnie zatwierdzone i jedyne zarejestrowane tabletki na przedwczesny wytrysk do leczenia na żądanie u mężczyzn w wieku od 18 do 64 lat. Należy ona do grupy krótko działających selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Jej największą zaletą jest szybkie działanie – maksymalne stężenie osiąga po około 1-1,5 godziny i jest równie szybko eliminowana z organizmu, co minimalizuje ryzyko kumulacji.
Badania kliniczne dowiodły, że znacząco wydłuża czas do wytrysku (nawet 2,5-3-krotnie), poprawia kontrolę nad ejakulacją i zwiększa satysfakcję ze współżycia.
Priligy – lek na opóźnienie wytrysku z dapoksetyną jest skuteczny zarówno w pierwotnych, jak i nabytych problemach przedwczesnego wytrysku.
Inne selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
Do tej grupy leków należą m.in. paroksetyna, sertralina i fluoksetyna. Są to leki przeciwdepresyjne na receptę, które w leczeniu przedwczesnego wytrysku stosuje się „off-label”, czyli poza ich oficjalną rejestracją. Ich mechanizm działania również polega na zwiększeniu stężenia serotoniny. Stosowanie wymienionych leków powoduje efekt uboczny – opóźnienie wytrysku.
Wykazują dużą skuteczność w wydłużaniu stosunku (nawet kilkunastokrotnie), przy czym paroksetyna jest często uznawana za najsilniejszą.
Leki z tej grupy mogą być przyjmowane codziennie lub na żądanie. Działania niepożądane są zwykle łagodne i przemijające.
Główne leki z grupy SSRI stosowane na przedwczesny wytrysk:
- ParoGen,
- Paroxinor,
- Asentra,
- Miravil,
- Bioxetin,
- Seronil,
- Cipramil.
Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (TLPD)
Przykładem jest klomipramina, hamująca wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny. Wykazano jej skuteczność w terapii przedwczesnego wytrysku, przy czym może ona wydłużyć stosunek nawet czterokrotnie.
Przykładowe nazwy leków TLPD stosowanych na przedwczesny wytrysk:
- Anafranil,
- Anafranil SR 75.
Tramadol
Jest to lek opioidowy, którego mechanizm działania również wpływa na układ serotoninowy, co może opóźniać wytrysk. Skuteczność działania tabletek jest porównywalna do dapoksetyny, jednak ze względu na znaczne ryzyko uzależnienia i liczne działania niepożądane, nie jest powszechnie zalecanym lekiem opóźniającym wytrysk.
Leki z tramadolem dostępne w aptece – na receptę:
- Tramadol Krka,
- Tramadol Synteza,
- Tramadol Vitabalans,
- Tramal.
Środki znieczulające miejscowo
Jest to najstarsza metoda farmakoterapii przedwczesnego wytrysku do stosowania na powierzchnię penisa. Anestetyki w postaci kremu, żelu lub aerozolu zawierają substancje takie jak lidokaina i prylokaina. Działają poprzez zmniejszenie wrażliwości prącia, co pozwala na przedłużenie stosunku bez wpływu na odczuwanie orgazmu.
Aby przedłużyć czas trwania stosunku, należy nałożyć preparat na żołądź prącia na 20-30 minut przed jego rozpoczęciem. Zaleca się stosowanie prezerwatywy lub zmycie resztek preparatu tuż przed rozpoczęciem stosunku (penetracją).
Dostępne bez recepty chusteczki czy aerozole (np. spray na przedwczesny wytrysk bravera control) działają objawowo na zbyt wczesny wytrysk – nie eliminując jego pierwotnej przyczyny.
Leki znieczulające stosowane miejscowo w zaburzeniach wytrysku:
- Anesderm,
- EMLA,
- Bravera Control.
Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (PDE5i)
Ta grupa leków, do której należą sildenafil, tadalafil czy wardenafil. Jest podstawą w leczeniu zaburzeń erekcji. Zaleca się je, gdy oba problemy – przedwczesny wytrysk i zaburzenia wzwodu – współwystępują. Poprawa jakości erekcji i większa pewność siebie mężczyzny mogą pośrednio przyczynić się do wydłużenia stosunku seksualnego. Dla lepszych efektów leki z grupy inhibitorów 5-fosfodiesterazy stosuje się z terapią SSRI.
Przykładowe leki:
- Granpidam,
- Inventum,
- Maxigra,
- Remidia,
- Revatio,
- Sildenafil Ranbaxy,
- Sildenafil PPH.
Farmakoterapia a czynniki psychogenne i somatyczne
Etiologia (przyczyna) przedwczesnego wytrysku jest złożona. Często problem leży w splocie czynników psychogennych i somatycznych.
Do czynników psychogennych zalicza się m.in.:
- stres;
- problemy w relacji;
- lęk przed niespełnieniem oczekiwań partnerki;
- zaburzenia lękowe;
- depresja.
W takich przypadkach kluczową rolę odgrywa psychoterapia i techniki behawioralne, które mogą być główną formą terapii lub jako uzupełnienie przyjmowania leków na przedwczesny wytrysk.
Z kolei czynniki somatyczne mogą obejmować schorzenia takie jak:
- zapalenie gruczołu krokowego;
- choroby tarczycy;
- cukrzyca;
- miażdżyca;
- choroby neurologiczne.
Wówczas farmakologiczny lek celowany w przedwczesny wytrysk należy łączyć z leczeniem choroby podstawowej. Przyjmowanie tabletek na opóźnienie wytrysku musi być wtedy ściśle monitorowane.
FAQ – pytania o leki na opóźnienie wytrysku
Co lekarz przepisuje na przedwczesny wytrysk?
Lekarz najczęściej przepisuje dapoksetynę, czyli jedyny zarejestrowany lek na przedwczesny wytrysk do stosowania na żądanie. Alternatywnie, specjalista może zalecić leki SSRI (np. paroksetynę) stosowane off-label lub środki miejscowe z lidokainą. W przypadku współistniejących problemów z erekcją przepisywane są również inhibitory 5-fosfodiesterazy takie jak Sildenafil.
Przeciwwskazania do stosowania leków na przedwczesny wytrysk
Przeciwwskazania do przyjmowania preparatów na przedwczesny wytrysk zależą od rodzaju substancji czynnej, na przykład dapoksetyna nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby lub serca. Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny są przeciwwskazane m.in. u osób z chorobą dwubiegunową, a leki z grupy inhibitorów 5-fosfodiesterazy u mężczyzn przyjmujących azotany.
Stosowanie leków na opóźnienie wtrysku a spożywanie alkoholu
Zaleca się zachowanie ostrożności przy łączeniu jakichkolwiek leków z alkoholem. Choć badania wskazują, że alkohol nie wpływa na farmakokinetykę dapoksetyny, jego spożycie może nasilać niektóre działania niepożądane, takie jak zawroty głowy czy omdlenia. W przypadku innych leków, jak np. Sildenafil, alkohol może osłabić skuteczność i zwiększyć ryzyko skutków ubocznych.
Leki na przedwczesny wytrysk a prowadzenie pojazdów
Pacjenci powinni zachować ostrożność, ponieważ niektóre leki na przedwczesny wytrysk mogą mieć działania niepożądane wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów. Objawy takie jak zawroty głowy i zmęczenie mogą wystąpić, zwłaszcza gdy stosuje się leki z grupy SSRI oraz inhibitorów 5-fosfodiesterazy. W razie ich wystąpienia należy powstrzymać się od kierowania autem i obsługi maszyn.
Bibliografia
- Yu-Chao Hsu, Hsin-Chieh Huang, Shih-Tsung Huang, Treatment of premature ejaculationq CME, Urological Science 24 (2013) 2e6, http://dx.doi.org/10.1016/j.urols.2013.01.004.
-
Hisasue S. The drug treatment of premature ejaculation. Transl Androl Urol. 2016 Aug;5(4):482-6. doi: 10.21037/tau.2016.06.10. PMID: 27652221; PMCID: PMC5001998.
-
A. Jungwirth (Przewodniczący), T. Diemer, G.R. Dohle, B. A. Giwercman, Z. Kopa, C. Krausz, H. Tournaye, Rekomendacje dotyczące postępowania w męskiej niepłodności, Postępy Andrologii Online Advances in Andrology Online, Tom 3, Numer 2, Grudzień 2016, Volumin 3, Number 2, December 2016.
- Bartosz Puchalski, Filip M. Szymański, Dapoksetyna — nowy lek w terapii wytrysku przedwczesnego, Seksuologia Polska 2014; 12 (2): 70–73.
- Arkiath Veettil Raveendran1 M.D., Ankur Agarwal2 M.B.B.S. 1Govt Medical College, Kozhikode, Kottayam, Manjeri, Kerala, India. 2Seceratory General for Asia Oceania Federation of Sexology, Hon. Treasurer for CSEPI, Sex Counselors and Therapists, Indore, India., https://doi.org/10.18502/ijrm.v19i1.8176.
- A. Sansone, A. Aversa, G. Corona, A. D. Fisher, A. M. Isidori, S. La Vignera, E. Limoncin, M. Maggi, M. Merico, E. A. Jannini, Management of premature ejaculation: a clinical guideline from the Italian Society of Andrology and Sexual Medicine (SIAMS), Journal of Endocrinological Investigation (2021) 44:1103–1118 https://doi.org/10.1007/s40618-020-01458-4.
- Ramadan Saleh, Ahmad Majzoub & Mohammed Abu El-Hamd (2021): An update on the treatment of premature ejaculation: A systematic review, Arab Journal of Urology, DOI: 10.1080/2090598X.2021.1943273.
-
Peng J, Fang D, Li H, Tang Y, Yuan Y, Cui W, Gao B, Li H, Zhang Z. Efficacy of dapoxetine treatment in Chinese patients with premature ejaculation and possible factors affecting efficacy in the real-world practice. BMC Urol. 2020 Feb 3;20(1):11. doi: 10.1186/s12894-020-0580-3. PMID: 32013958; PMCID: PMC6998231.
-
Tuken M, Culha MG, Serefoglu EC. Efficacy and safety of dapoxetine/sildenafil combination tablets in the treatment of men with premature ejaculation and concomitant erectile dysfunction-DAP-SPEED Study. Int J Impot Res. 2019 Mar;31(2):92-96. doi: 10.1038/s41443-019-0122-2. Epub 2019 Jan 31. PMID: 30705437.
-
Dell’Atti L, Galosi AB, Ippolito C. A randomized single-center study to compare the efficacy and tolerability of tadalafil once daily plus lidocaine anesthetic spray on premature ejaculation. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2017 Mar;21(5):1036-1040. PMID: 28338191.
- https://pharmindex.pl/listalekow#.