Leczenie bólu głowy od zębów – kiedy zgłosić się do stomatologa?

Rodzaje bólu zęba promieniujące do głowy – jak je rozpoznać?

Dolegliwości bólowe zlokalizowane w skroniach, potylicy lub w okolicy oczodołów w pierwszym momencie nie kojarzą nam się z bólem promieniującym od zębów. Jeśli pacjent nigdy wcześniej nie doświadczał podobnych objawów, częściej będzie szukał ich przyczyn w problemach związanych z zatokami, uszami, zaburzeniami neurologicznymi czy nadmiernym napięciem mięśni karku lub twarzy.

Kiedy przyczyną przewlekłych bólów głowy okazują się schorzenia rozwijające się w jamie ustnej, pacjenci często są w szoku. Diagnoza postawiona przez stomatologa rozwiewa wiele obaw i wątpliwości, a przy tym pozwala wdrożyć odpowiednie leczenie, które pomaga pozbyć się bólu.

Co może wywoływać ból głowy?

Ból głowy od zęba ósemki

Zęby mądrości wyrzynają się najpóźniej i często w ograniczonej przestrzeni (zdarza się, że nie mają wystarczająco dużo miejsca w łuku zębowym). W takiej sytuacji mogą rosnąć pod niewłaściwym kątem, uciskać sąsiednie zęby albo częściowo zatrzymać się w kości.

Pacjent, który nie odwiedza regularnie stomatologa, nie będzie świadomy ogólnego stanu zdrowia swojego uzębienia. Przez to nie będzie w stanie odpowiednio wcześnie wdrożyć leczenia, które pozwoliłoby mu uniknąć komplikacji związanych z nieprawidłowo wyrzynającymi się zębami. Kiedy ósemki zaczynają rosnąć w problematyczny sposób, niewłaściwe ułożenie zębów może prowadzić do rozwinięcia się wad zgryzu, wystąpienia stanu zapalnego dziąseł, a niekiedy także tkanek kostnych.

Nim jednak dojdzie do wystąpienia jednoznacznych objawów ze strony uzębienia, u wielu pacjentów pojawia się silny ból w okolicy ucha, skroni, a nawet w obrębie głowy (potylicy) – najczęściej określany jako głęboki, pulsujący i trudny do punktowego zlokalizowania.

Ból głowy od zęba leczonego kanałowo

Ból promieniujący od zęba łatwiej powiązać z jamą ustną u osób, które wiedzą o istniejących problemach stomatologicznych. Dotyczy to choćby sytuacji, gdy pacjent obserwuje wyrzynanie się zębów mądrości, czeka na planowaną ekstrakcję zęba albo ma za sobą leczenie kanałowe. Wtedy pojawiające się dolegliwości łatwiej skojarzyć z wcześniejszymi doświadczeniami.

Ból głowy po leczeniu kanałowym nie jest standardowym objawem, jednak można przygotować się na to, że faktycznie może się pojawić. Zwykle wiąże się z procesem zapalnym toczącym się w tkankach wokół korzenia zęba. Czasem przyczyną jest nie w pełni oczyszczony, niedrożny kanał, w którym nadal rozwijają się bakterie i pojawienie się innych powikłań (np. ropnia zęba).

U części pacjentów przyczyną bólu głowy są dolegliwości rozchodzące się po żuchwie (gdy leczony ząb znajdował się w dolnym łuku zębowym), ku skroni (mające swoje źródło w bólu górnych zębów) albo jednostronnie obejmujące twarz i głowę.

Ból głowy od zepsutych zębów – próchnica zębów

Próchnica rozwija się powoli. Czasami nie daje żadnych objawów albo powoduje takie dolegliwości, które pacjenci są w stanie zignorować. Delikatna nadwrażliwość na zimne napoje czy lekkie kłucie podczas gryzienia nie zawsze skłaniają do wizyty u dentysty.

Kiedy jednak proces chorobowy obejmuje głębsze tkanki (miazgę i tkanki okołowierzchołkowe), ból zmienia swój charakter. Nie jest już krótkotrwały ani ograniczony wyłącznie do problematycznego zęba zajętego próchnicą. Może promieniować do policzka, oczodołu, a nawet w stronę skroni i czoła – nasilenie symptomów bólowych będzie związane ze stopniem zajęcia miazgi zęba i od jego lokalizacji (inne dolegliwości będzie zgłaszać pacjent, u którego przyczyną problemów będzie próchnica zębów w dolnym łuku, a inne, jeśli infekcja rozwija się w górnym).

Ból głowy pochodzenia zębowego – zaciskanie zębów (bruksizm)

Bruksizm to jedna z najczęstszych przyczyn przewlekłych bólów głowy związanych z uzębieniem. Samo schorzenie objawia się niekontrolowanym zaciskaniem lub zgrzytaniem zębami. Nie każdy zdaje sobie sprawę z tego problemu, ponieważ typowe objawy występują zwykle podczas snu. Bruksizm często stwierdza się u pacjenta dopiero wtedy, gdy pojawiają się u niego konsekwencje zaciskania zębów – jednym z najpowszechniejszych objawów jest właśnie ból głowy.

Bruksizm nie jest bezpośrednią przyczyną bólu zębów. Mimo tego oba stany są od siebie zależne. Nawykowe zaciskanie szczęk poza tym, że nasila u pacjentów chroniczne bóle głowy, to przy tym może prowadzić także do ścierania zębów, pęknięć szkliwa i przeciążeń w stawach skroniowo-żuchwowych. Niektóre osoby odczuwają ból tak rozlany, że utożsamiają go z przewlekłym napięciowym bólem głowy albo z migreną.

Ból z tyłu głowy od zęba

Dolne zęby trzonowe są unerwione przez gałęzie nerwu żuchwowego, a odbierane przez nie impulsy bólowe mogą być rzutowane do obszaru potylicznego. Jeśli w tej części rozwija się schorzenie, które powoduje stan zapalny, mózg może interpretować sygnały bólowe jako ból karku lub silne bóle głowy (jej tylnej części).

W takiej sytuacji wielu pacjentów trafia najpierw do neurologa albo ortopedy, nie podejrzewając powiązania z zębami. Tymczasem to typowy przykład bólu rzutowanego – odczuwanego w innym miejscu niż w tym, w którym znajduje się jego faktyczne źródło.

Jak wygląda leczenie bólu głowy związanego z zębami?

Wśród najczęstszych przyczyn bólu głowy o podłożu związanym ze stanem zdrowia zębów znajdują się problemy, w których za każdym razem postępuje się inaczej. Nie można więc mówić o jednej uniwersalnej metodzie leczenia samego objawu. Postępowanie w łagodzeniu bólu głowy spowodowanego zębami jest ukierunkowane na tłumienie dolegliwości do czasu, w którym ich pierwotna przyczyna zostanie wyleczona.

Skuteczne leczenie bólu głowy związanego z bruksizmem opiera się na wyeliminowaniu przeciążeń w obrębie zębów i stawów skroniowo-żuchwowych. Najczęściej w tym celu stosuje się szyny relaksacyjne. Dzięki nim ogranicza się niekontrolowane zaciskanie szczęk, a tym samym zmniejsza częstotliwość i nasilenie bólów głowy.

Metoda może być także pośrednim sposobem leczenia bólu zęba związanego z powikłaniami bruksizmu (np. z pęknięciami szkliwa). Mimo tego w wyeliminowanie głównego czynnika sprawczego często musi być powiązane z dodatkowym postępowaniem stomatologicznym. Leczenie nawykowego zaciskania zębów samo w sobie nie cofnie powstałych już uszkodzeń, ale będzie zapobiegać ich ponownemu wystąpieniu. 

Ból głowy od zęba może mieć swoją przyczynę w bardziej złożonym problemie, który będzie wymagał stworzenia indywidualnego planu postępowania. Czasami niezbędne może okazać się leczenie ortodontyczne czy usunięcie zęba. Dopiero wyleczenie konkretnej wady zgryzu lub ogniska infekcji będzie prowadzić do wyciszenia stanu zapalnego i ustąpienia bólu głowy, który wcześniej był objawem towarzyszącym.

Stan zapalny zęba – leczenie z wykorzystaniem doustnych leków

Jeśli ból jest wynikiem stanu zapalnego, stomatolog może zalecić stosowanie doustnych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych – ponownie zaznaczmy, że w charakterze wspomagającym, a nie docelowym.

W takich przypadkach lekarz może przepisać przyjmowanie preparatów z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Ich składniki aktywne (np. ibuprofen czy naproksen) zmniejszają wytwarzanie prostaglandyn – mediatorów odpowiedzialnych za rozwój zapalenia i wrażliwość zakończeń nerwowych. W ten sposób redukują obrzęk i obniżają próg bólowy. W niektórych przypadkach stosuje się również paracetamol – składnik działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo, ale nie wykazuje efektu przeciwzapalnego.

Leki, które mogą czasowo wspierać pacjenta w walce z bólem głowy spowodowanym dolegliwościami w obrębie zęba, to m.in.:

• Ibum Sprint,
• Apo-Napro Fast,
• Nalgesin Mini,
• Apap,
• Ketonal Active,
• Diklofenak.

FAQ – jak leczyć ból głowy od zębów?

Czy od zęba może boleć głowa?

Tak, ból głowy i zębów często są ze sobą powiązane. Nerwy przewodzące impulsy z jamy ustnej łączą się z nerwem trójdzielnym, który odpowiada także za odczuwanie w obrębie twarzy i głowy. Dlatego stan zapalny zęba może powodować ból głowy, nawet jeśli pacjent nie odczuwa bardzo nasilonych dolegliwości bezpośrednio w samym zębie.

Dlaczego ból zęba i głowa często są ze sobą powiązane?

Źródłem jest promieniujący ból. Występuje wtedy, gdy bodziec bólowy z zęba zostaje „przekierowany” do innych części twarzy lub czaszki. W efekcie pacjent może doświadczać ucisku w głowie od zęba, pulsującego bólu skroni lub dyskomfortu w potylicy.

Jak rozpoznać rodzaj bólu głowy, z którym warto zgłosić się do stomatologa?

O powiązaniu między zębami a bólem głowy warto pomyśleć, jeśli dolegliwości dotyczą także szczęki, ucha albo policzka.

Jak rozpoznać ból głowy od zęba?

Promieniujący ból zęba może mieć charakter rozlany. Wielu pacjentów opisuje go także jako ucisk, rozchodzący się od żuchwy lub policzka do skroni, lub karku. Ten rodzaj bólu głowy może mieć także charakter jednostronny.

Czy przy stanie zapalnym zęba może boleć głowa?

Tak, to właśnie stan zapalny jest głównym czynnikiem, który zwiększa ryzyko bólu głowy o podłożu stomatologicznym.

Co może boleć od chorego zęba?

Często ból od chorego zęba nie jest typowo punktowy. Pacjenci zazwyczaj wskazują całe obszary, w których odczuwają rozlany dyskomfort. Najczęściej są to okolice stawu skroniowo-żuchwowego, karku, bocznej części szyi oraz potylicy.

Czy od zęba może kręcić się w głowie?

Silny stan zapalny i intensywny ból głowy mogą wywoływać ogólne złe samopoczucie, dlatego pacjent faktycznie może doświadczać zawrotów głowy.

Bibliografia

1. Ambroziak-Kudła, K. A., & Kostrzewa-Janicka, J. (2023). Związek między bólem głowy a zaburzeniami skroniowo-żuchwowymi na podstawie piśmiennictwa. PROTETYKA STOMATOLOGICZNA, 73(1), 81-88.
2. Kachniarz, G., Pasich, P., & Chwałek, P. (2025). Ból wywołany dysfunkcją układu stomatognatycznego. Young Scientists Innovate, 153-166.
3. Lipton, R. B., & Bigal, M. E. (2016). When the treatment of headache fails. In Migraine and Other Headache Disorders (pp. 533-546). CRC Press.
4. Fukuda, K. I. (2016). Diagnosis and treatment of abnormal dental pain. Journal of dental anesthesia and pain medicine, 16(1), 1-8.
5. Renton, T. (2020). Tooth‐related pain or not?. Headache: The Journal of Head and Face Pain, 60(1), 235-246.
6. Wordliczek, J., Dobrogowski, J., Woroń, J. (2014). Farmakoterapia bólu. Poznań: Termedia.
7. Indeks Leków Medycyna Praktyczna. Pobrane z: https://indeks.mp.pl/.