L4 po histeroskopii diagnostycznej i operacyjnej – ile trwa zwolnienie?

Co to jest histeroskopia i jakie są jej rodzaje?

Histeroskopia to procedura diagnostyczna lub zabiegowa, która umożliwia bezpośrednią ocenę wnętrza macicy przy użyciu cienkiego endoskopu (histeroskopu). Urządzenie wprowadza się przez pochwę i kanał szyjki macicy do wnętrza macicy – bez potrzeby nacinania tkanek. By ułatwić obrazowanie anatomii i ewentualnych zmian patologicznych, macicę wypełnia się jałowym płynem lub gazem.

Badanie pozwala specjaliście na oglądanie wnętrza macicy oraz ujść jajowodów w czasie rzeczywistym (służy temu kamera, w którą wyposażony jest histeroskop).

Nie przeprowadza się histeroskopii w trakcie miesiączki – obecność krwi utrudnia ocenę błony śluzowej i może doprowadzić do błędnego rozpoznania. Przed zabiegiem należy wykluczyć ciążę oraz infekcje narządu rodnego.

Wyróżnia się dwa rodzaje histeroskopii: diagnostyczną i zabiegową.

Histeroskopia diagnostyczna

Diagnostyczna histeroskopia pozwala na dokładne zbadanie narządu rodnego kobiety. Przeprowadza się ją w warunkach ambulatoryjnych. Średnica używanego histeroskopu jest mniejsza w porównaniu do tej, którą wykorzystuje się podczas przeprowadzania drugiego rodzaju tej procedury (o tym poniżej).

Cały proces nie jest inwazyjny i nie wymaga hospitalizacji. Obecnie stosuje się również techniki bezdotykowe (waginoskopowe), które eliminują potrzebę zakładania wzierników i mogą zmniejszyć odczuwanie bólu w histeroskopii ambulatoryjnej.

Wskazania do histeroskopii w celach diagnostycznych – w jakich sytuacjach przeprowadza się badanie?

• Przy potrzebie dokładnej oceny przyczyny nieprawidłowych krwawień (np. między miesiączkami, po menopauzie);
• W celu weryfikacji zmian w macicy widocznych w nieprawidłowym obrazie USG (np. podejrzenia polipów);
• W monitorowaniu efektów leczenia chirurgicznego (np. usunięcia zrostów).

W razie potrzeby w trakcie histeroskopii diagnostycznej można pobrać próbkę do badania histopatologicznego.

Histeroskopia operacyjna

Zabieg histeroskopii operacyjnej nie służy samej diagnostyce, a umożliwia leczenie zmian wewnątrzmacicznych przy użyciu dodatkowych narzędzi chirurgicznych, wprowadzanych kanałem roboczym histeroskopu (także przez pochwę i szyjkę macicy).

Procedura wymaga rozszerzenia kanału szyjki macicy. Pacjentce podaje się znieczulenie miejscowe (przewodowe) lub znieczulenie ogólne. Cały zabieg odbywa się w warunkach szpitalnych.

Ten rodzaj histeroskopii najczęściej przeprowadza się w celu:

• usunięcia polipów endometrialnych;
• wyłuszczania mięśniaków podśluzówkowych;
• przecięcia przegrody macicy;
• usunięcia zrostów wewnątrzmacicznych;
• ablacji (usunięciu) endometrium – przy ciężkich krwawieniach niepoddających się leczeniu farmakologicznemu.

Histeroskopia a łyżeczkowanie

Histeroskopia i zabieg łyżeczkowania macicy to dwie odrębne techniki diagnostyczne i terapeutyczne, które służą do oceny i leczenia zmian wewnątrz macicy. Różnią się przede wszystkim dokładnością, sposobem wykonania oraz zakresem kontroli nad tym, co dzieje się we wnętrzu narządu.

Zabieg łyżeczkowania macicy opiera się na mechanicznym usunięciu treści z wnętrza macicy przy użyciu specjalnego narzędzia – łyżeczki ginekologicznej. Procedura wykonywana jest „na ślepo” – w przeciwieństwie do histeroskopii, w której przez szyjkę macicy do jamy macicy za pomocą histeroskopu wprowadza się kamerę.

W trakcie łyżeczkowania lekarz usuwa błonę śluzową oraz ewentualne patologiczne ogniska – bez możliwości ich wcześniejszego bezpośredniego zobaczenia. Zabieg przeprowadza się najczęściej w znieczuleniu ogólnym. Ryzyko przeoczenia ognisk lub uszkodzenia ściany macicy jest większe niż w przypadku procedur, w których lekarz wykorzystuje histeroskop.

Jak długo trwa rekonwalescencja po histeroskopii?

Czas powrotu do codziennych aktywności po wykonaniu histeroskopii zależy od rodzaju przeprowadzonej procedury:

• w przypadku histeroskopii diagnostycznej w większości przypadków pacjentki wracają do standardowego funkcjonowania jeszcze tego samego dnia lub dzień po zabiegu. Dolegliwości ograniczają się do łagodnych skurczów podbrzusza lub plamienia i ustępują samoistnie w ciągu 1-3 dni;
• w przypadku histeroskopii operacyjnej okres wracania do pełnej sprawności może być dłuższy. Podejmowanie intensywnego wysiłku fizycznego i aktywności zawodowej możliwe jest zwykle dopiero po upływie kilku do kilkunastu dni. Ogólny czas zależy od stanu zdrowia pacjentki i wskazań, w wyniku których lekarz zalecił przeprowadzić zabieg. Plamienia mogą się utrzymywać 7-14 dni.

Ile czasu potrzeba na pełne gojenie się macicy po histeroskopii?

Diagnostyczna histeroskopia jest badaniem, po którym błona śluzowa macicy regeneruje się bardzo szybko – endometrium odbudowuje się fizjologicznie już w pierwszym cyklu menstruacyjnym.

Po zabiegach operacyjnych proces gojenia trwa od 2 do 6 tygodni. Regeneracja błony śluzowej zależy od głębokości usuniętych zmian i może przebiegać wolniej w przypadku dużych ognisk patologicznych lub zastosowania elektrochirurgii.

Ile zwolnienia lekarskiego (L4) po histeroskopii jest zazwyczaj wystawiane?

O potrzebie i zasadności wystawienia L4 będzie decydować lekarz, który zleca lub przeprowadza badanie.

Od czego zależy długość L4 po histeroskopii?

Długość zalecanego odpoczynku będzie bezpośrednio związana z przyczynami, z uwagi na które została wykonana histeroskopia. W szacowaniu minimalnego czasu zwolnienia specjalista zawsze bierze pod uwagę także indywidualne predyspozycje pacjentki.

Nie u każdej kobiety powrót do codziennego funkcjonowania przebiega w jednakowym tempie.

Ile dni L4 można dostać po histeroskopii operacyjnej?

Jeśli zabieg miał charakter operacyjny – np. polegał na usunięciu przegrody, zrostów lub mięśniaków – lekarz zazwyczaj wypisuje zwolnienie na okres od 3 do 7 dni. Dłuższe L4 może być konieczne w przypadku leczenia rozległych zmian lub u kobiet z chorobami współistniejącymi.

Niektóre pacjentki wracają do pełnej aktywności już po kilku dniach, inne potrzebują kilkunastu – decyzję o długości zwolnienia każdorazowo podejmuje lekarz prowadzący, biorąc pod uwagę przebieg zabiegu i indywidualną tolerancję wysiłku.

Czy rodzaj wykonywanej pracy ma wpływ na długość L4 po histeroskopii?

Charakter zawodowych obowiązków jest jednym z głównych czynników, który będzie warunkował czas przebywania na zwolnieniu. Warto dokładnie poinformować lekarza, jak wygląda codzienny czas pracy.

• U kobiet, które mają pracę fizyczną (związaną z podnoszeniem ciężarów, wielogodzinnym staniem, chodzeniem lub inną aktywnością ruchową) powrót do obowiązków może zostać odroczony – nawet jeśli zabieg był mało inwazyjny.
• W przypadku pracy biurowej lub zdalnej najczęściej nie ma konieczności dłuższego przebywania na L4.

W każdej sytuacji specjalista bierze pod uwagę to, jak wymagające są codzienne obowiązki pacjentki i czy mogą mieć wpływ na proces regeneracji po zabiegu.

Czy w każdym przypadku po histeroskopii wystawiane jest L4?

Jeśli badanie przebiegło prawidłowo, a ogólny stan pacjentki nie budzi zastrzeżeń, nie ma przeciwwskazań do szybkiego powrotu do codziennych czynności.

W takich sytuacjach wypisanie L4 nie jest konieczne.

Jakie są zalecenia po histeroskopii?

Po histeroskopii pacjentka powinna przestrzegać zaleceń specjalisty. Trzymanie się przekazanych zasad zmniejszy ryzyko powikłań i będzie wspierać proces szybkiej rekonwalescencji.

Do czasu zakończenia plamienia należy zrezygnować ze współżycia, kąpieli w wannie i korzystania z basenów. Nie rekomenduje się także stosowania tamponów. Przez kilka dni warto ograniczyć dodatkową aktywność fizyczną (intensywnych treningów) i unikać dźwigania.

W przypadku procedury zabiegowej lekarz może zalecić kontrolne badanie ginekologiczne, a w wybranych sytuacjach – tymczasowe założenie wkładki wewnątrzmacicznej lub terapię estrogenową (celem ograniczenia ryzyka powstania zrostów wewnątrzmacicznych).

Jakie leki przeciwbólowe można stosować po histeroskopii?

Po przeprowadzonej diagnostyce i leczeniu większość pacjentek odczuwa krótkotrwały dyskomfort, który nie wymaga wdrażania farmakoterapii. Zdarza się jednak, że samopoczucie pacjentki ulega znacznemu pogorszeniu.

W przypadku dolegliwości bólowych można sięgnąć po leki z:

• ibuprofenem (np. Nurofen, Ibum),
• diklofenakiem (np. Diclac, Voltaren, Olfen),
• ketoprofenem (np. Ketonal, Profenid),
• paracetamolem (np. Apap, Efferalgan).

Już podczas przygotowania do zabiegu lekarz zawsze informuje o ewentualnych metodach radzenia sobie z dolegliwościami po histeroskopii – w razie potrzeby wystawia receptę na silniejsze leki przeciwbólowe.

Kiedy należy natychmiast skontaktować się z lekarzem po zabiegu?

Histeroskopia jest bezpieczna, jednak – jak w przypadku wszelkich procedur medycznych – zawsze istnieje ryzyko wystąpienia pewnych powikłań.

Po zabiegu należy zwracać uwagę na pojawienie się ewentualnych objawów infekcji (np. gorączki), bólu w podbrzuszu, bardzo silnych plamień czy zmianę charakteru wydzieliny z pochwy. Kiedy wystąpią jakiekolwiek niepokojące symptomy, zawsze należy skonsultować się z ginekologiem – nawet jeśli miałyby okazać się standardowymi dolegliwościami związanymi z leczeniem.

W pojedynczych przypadkach może dojść do perforacji macicy, wewnętrznego krwawienia lub nieprawidłowej reakcji na substancje wykorzystane do wypełnienia jamy macicy w czasie zabiegu. Gdy objawy są bardzo silne, bolesne lub uniemożliwią normalne funkcjonowanie, należy niezwłocznie zgłosić się po pomoc medyczną.

FAQ – najczęściej zadawane pytania przez pacjentów

Jak długo trwa krwawienie po histeroskopii operacyjnej?

Krwawienie po zabiegu operacyjnym może utrzymywać się do 14 dni.

Czy mogę wziąć prysznic po histeroskopii?

Prysznic jest dozwolony już w dniu zabiegu – o ile lekarz nie zaleci inaczej; niewskazane są kąpiele w wannie.

Ile dni mogą utrzymywać się bóle podbrzusza po histeroskopii?

Dolegliwości bólowe mogą występować przez 1-3 dni po zabiegu diagnostycznym i do kilkunastu dni po operacyjnym.

Kiedy mogę wrócić do pracy po histeroskopii?

W wielu przypadkach możliwy jest niemal natychmiastowy powrót do pracy. Czas przebywania na zwolnieniu po procedurze operacyjnej uzależniony jest od jej charakteru – w tym zakresie decyzję podejmuje specjalista.

Czy po histeroskopii trzeba leżeć?

Nie ma takich wskazań. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić odpoczynek, który nie zawsze będzie równoznaczny z leżeniem. 

Jak długo może trwać plamienie i krwawienie po histeroskopii?

Przy histeroskopii diagnostycznej plamienie trwa krócej niż po bardziej rozległych procedurach. Najdłuższe krwawienia mogą utrzymywać się nawet do kilkunastu dni.

Bibliografia

1. Zimmer, M., Pomorski, M., Kamiński, P., Doniec, J., Huras, H., Sieroszewski, P., … & Fuchs, T. (2019). Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące zastosowania histeroskopii w ginekologii. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 4(3), 133-142.
2. Doniec, J., Szafarowska, M., Sobociński, K., Kamiński, P., & Biela, M. (2017). Wartość diagnostyczna minihisteroskopii w rozpoznaniu polipów endometrialnych. Lekarz Wojskowy, 95(4), 356-361.
3. Tsonis, O., Gkrozou, F., Lavasidis, L., & Paschopoulos, M. (2023). The history of hysteroskopy as an endoscopic method. GinPolMedProject, 18, 01-06.
4. Khoiwal, K., Zaman, R., Bahurupi, Y., Gaurav, A., & Chaturvedi, J. (2024). Comparison of vaginoscopic hysteroscopy and traditional hysteroscopy: a systematic review and meta‐analysis. International Journal of Gynecology & Obstetrics, 164(1), 47-55.
5. Mazzon, I., Etrusco, A., Laganà, A. S., Chiantera, V., Di Angelo Antonio, S., Tosto, V., … & Favilli, A. (2023). Training in diagnostic hysteroscopy: the “Arbor Vitae” method. Medicina, 59(6), 1019.
6. Indeks Leków Medycyna Praktyczna. Pobrane z: https://indeks.mp.pl/.