Łyżeczkowanie macicy – najważniejsze informacje i wskazania
Łyżeczkowanie macicy to zabieg, który zalicza się do najczęściej wykonywanych zabiegów ginekologicznych w warunkach szpitalnych. Odbywa się zazwyczaj w ramach jednodniowego pobytu. Sam zabieg trwa krótko, bo około 10-20 minut, przeprowadza się go w znieczuleniu ogólnym lub znieczuleniu miejscowym. Dzięki temu pacjentka nie odczuwa bólu ani dużego dyskomfortu. Czasem lekarz decyduje również rozszerzyć zakres zabiegu o kanał szyjki macicy.
Polega na pobraniu materiału z wnętrza macicy lub na całkowitym jej opróżnieniu przy użyciu sterylnych narzędzi. Zabieg przeprowadza się w warunkach szpitalnych, zarówno w celach diagnostycznych, jak i leczniczych w różnych schorzeniach ginekologicznych.
Główne wskazania do tego, by wykonać wyłyżeczkowanie jamy macicy (inaczej abrazja), obejmują:
- diagnostykę chorób śluzówki macicy – celem jest wykluczenie zmian, w tym nowotworowych. Dawniej było standardowym postępowaniem w celu pobrania materiału do oceny histopatologicznej. Obecnie w diagnostyce częściej wykorzystuje się histeroskopię, która pozwala na precyzyjne pobranie wycinków do badania;
- zatrzymanie nieprawidłowego krwawienia z narządu rodnego – łyżeczkowanie wykonuje się, aby zatrzymać niewłaściwe krwawienie z dróg rodnych, gdy jest obfite, przedłużające się lub o nieznanej przyczynie. Dotyczy to zwłaszcza okresu przedmenopauzalnego i po menopauzie;
- podejrzenie zmian w obrazie USG – jeśli badanie ultrasonograficzne sugeruje rozrost błony śluzowej macicy lub obecność polipów macicy, łyżeczkowanie pozwala na pobranie materiału do weryfikacji histopatologicznej;
- leczenie powikłań ciąży – jest konieczne w przypadku poronienia zatrzymanego, które nie poddaje się leczeniu farmakologicznemu, lub w przypadku poronienia niezupełnego, gdy w jamie macicy pozostały resztki tkanek. Procedurę wykonuje się także, aby usunąć pozostałości łożyska lub błon płodowych po porodzie.
Abrazja – jaki jest okres rekonwalescencji po zabiegu łyżeczkowania?
Okres rekonwalescencji po łyżeczkowaniu jest na ogół krótki. Błona śluzowa macicy, czyli endometrium, musi się zregenerować. Czas rekonwalescencji jest potrzebny na odpoczynek oraz przestrzeganie zaleceń medycznych.
Zalecenia po zabiegu obejmują przede wszystkim kilkudniowe oszczędzanie organizmu. Pacjentka powinna unikać współżycia, nie dźwigać ciężarów i zrezygnować z intensywnej aktywności fizycznej. Powrót do codziennych zajęć jest możliwy już po 5–7 dniach. W przypadku łyżeczkowania przeprowadzonego po porodzie lub poronieniu ginekolog zaleca kontrolę po około 2-3 tygodniach.
Po każdym zabiegu, w którego trakcie pobierano wycinki, po kilku tygodniach należy odebrać wynik badania histopatologicznego i skonsultować się z lekarzem w celu omówienia dalszych kroków (wizyta stacjonarna lub teleporada).
Jak długo L4 po łyżeczkowaniu macicy?
Długość zwolnienia lekarskiego nie jest odgórnie ustalona. Jak wspomniano, okres rekonwalescencji to zwykle kilka dni, a powrót do pełni sił jest możliwy po ok. tygodniu. Dlatego można przyjąć, że L4 jest wystawiane na czas niezbędny do odzyskania sprawności i ustąpienia ewentualnych dolegliwości, co jest kwestią indywidualną dla każdej pacjentki – zależy od wielu czynników, które lekarz prowadzący bierze pod uwagę, wystawiając e-zwolnienie.
Należy podkreślić, że zabieg będący następstwem utraty ciąży to dla kobiety nie tylko interwencja medyczna, ale przede wszystkim niezwykle bolesne doświadczenie i sytuacyjny kryzys psychologiczny. Chirurgiczne usunięcie martwej ciąży, stanowi dodatkowe obciążenie psychiczne, które utrudnia akceptację straty. Z tego powodu ocena stanu zdrowia pacjentki musi uwzględniać również jej kondycję psychiczną.
Doświadczenie poronienia wywołuje szereg trudnych emocji i reakcji psychologicznych, które mogą uniemożliwiać normalne funkcjonowanie.
Do najczęstszych następstw natury psychicznej należą:
- początkowy szok, niedowierzanie i rozpacz, a także silny lęk oraz naprzemiennie występujący gniew i żal;
- głębokie poczucie winy i wstydu, często połączone z nieuzasadnionym obwinianiem siebie za utratę ciąży;
- znaczne obniżenie nastroju, uczucie pustki i bezradności. Objawy te mogą przypominać kliniczny obraz depresji i obejmować m.in. wycofanie z kontaktów społecznych, zamykanie się w myślach czy zwiększoną potrzebę snu;
- reakcje somatyczne, takie jak problemy ze snem, zmiany apetytu, permanentne zmęczenie, a także uczucie dławienia czy pustki w brzuchu.
Proces przeżywania żałoby jest kwestią indywidualną, a u około 10% osób może rozwinąć się tzw. żałoba powikłana, której przedłużone i intensywne objawy utrudniają codzienne funkcjonowanie. Trudne uczucia mogą prowadzić do rozwoju zaburzeń lękowych lub depresyjnych. Dlatego lekarz prowadzący, biorąc pod uwagę nie tylko stan fizyczny, ale również ciężki stan psychiczny pacjentki, ma podstawy, by zdecydować o dłuższym L4. Czas ten jest niezbędny, aby kobieta mogła przejść przez najtrudniejszy okres kryzysu psychologicznego i rozpocząć proces adaptacji do nowej, bolesnej rzeczywistości.
Konsultacja online i e-zwolnienie nawet w 15 minut.
L4 online 79zł
Co wpływa na długość zwolnienia lekarskiego po łyżeczkowaniu?
Długość zwolnienia lekarskiego po łyżeczkowaniu macicy może być różna, ponieważ wpływa na nią kilka istotnych czynników. Decyzja o tym, na jak długo jest wystawiane, zależy od indywidualnej sytuacji pacjentki. Lekarz bierze pod uwagę:
- charakter zabiegu – inaczej przebiega rekonwalescencja po łyżeczkowaniu diagnostycznym (kilka dni), a inaczej po leczniczym (nawet kilka tygodni), którego celem było np. usunięcie dużego polipa czy interwencja w przypadku utraty ciąży;
-
przebieg rekonwalescencji – każda pacjentka regeneruje się we własnym tempie;
wystąpienie powikłań: obecność komplikacji po zabiegu może znacznie wydłużyć czas powrotu do zdrowia; - ogólny stan zdrowia pacjentki – wiek, kondycja fizyczna oraz ewentualne choroby współistniejące mają wpływ na proces gojenia;
- rodzaj wykonywanej pracy – pacjentki, które na co dzień wykonują ciężką pracę fizyczną lub wymagającą dużego wysiłku, mogą potrzebować dłuższego zwolnienia lekarskiego niż kobiety pracujące w trybie siedzącym.
Jakie mogą być powikłania po zabiegu łyżeczkowania macicy?
Zabieg łyżeczkowania macicy jest uznawany za procedurę bezpieczną, ale jak każda interwencja medyczna, niesie ze sobą pewne ryzyko. Komplikacje nie zdarzają się często, a najczęstszym powikłaniem są kilkudniowe plamienia z dróg rodnych. Poważne powikłania, które mogłyby zagrażać życiu, występują bardzo rzadko. Należy jednak mieć świadomość ich istnienia.
Do rzadkich, ale groźnych komplikacji należą:
- zakażenie rany w jamie macicy;
- zakażenie układu moczowego;
- uszkodzenie ściany macicy (perforacja), które może wymagać operacji w celu zatrzymania krwawienia, a nawet usunięcia macicy (histerektomii);
- silne krwawienia w trakcie lub po zabiegu;
- powikłania zakrzepowo-zatorowe;
- uszkodzenie sąsiednich narządów, takich jak pęcherz moczowy czy jelita (występuje niezmiernie rzadko).
Do późnych powikłań zalicza się chorobę Ashermana, czyli zrosty wewnątrzmaciczne, które mogą negatywnie wpływać na płodność.
Jeśli po powrocie do domu pojawią się niepokojące objawy, takie jak gorączka, dreszcze, silny ból brzucha czy obfite krwawienie, należy niezwłocznie zgłosić się do szpitala. W przypadku nieprawidłowych krwawień i przedłużających się plamień również należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
FAQ – e-zwolnienie po zabiegu abrazji
Jak długo należy odpoczywać po łyżeczkowaniu?
Po zabiegu łyżeczkowania zaleca się odpoczynek, zazwyczaj można wrócić do codziennych aktywności po upływie 5-7 dni. W tym czasie należy powstrzymać się od współżycia, dźwigania ciężarów oraz unikać intensywnego wysiłku fizycznego.
Komu przysługuje zwolnienie lekarskie po zabiegu abrazji?
Zwolnienie lekarskie przysługuje, gdy z powodu konieczności rekonwalescencji po abrazji i możliwych dolegliwości pacjentka nie jest w stanie świadczyć pracy. Przysługuje każdej kobiecie, która przeszła ten zabieg. Standardowo zwolnienie jest wystawiane podczas wypisu ze szpitala, a w razie potrzeby można przedłużyć zwolnienie podczas wizyty kontrolnej lub w ramach teleporady.
Jak długo trwa zwolnienie lekarskie (L4) po poronieniu?
Okres zwolnienia lekarskiego po usunięciu zalegających w przypadku poronienia tkanek nie jest ściśle określony. Czas L4 jest ustalany indywidualnie i zależy od stanu pacjentki (fizycznego i psychicznego) oraz ewentualnych powikłań. Warto wiedzieć, że kobieta ma prawo do urlopu macierzyńskiego i związanego z nim zasiłku, co jest uwarunkowane zarejestrowaniem dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego.
Ile L4 po ciąży pozamacicznej?
Długość L4 po ciąży pozamacicznej jest zależna od stanu zdrowia kobiety i rodzaju przeprowadzonego zabiegu, zazwyczaj może wynosić od 7 do 14 dni. Leczenie ciąży ektopowej często opiera się na bardziej skomplikowanych metodach, dlatego długość zwolnienia jest ustalana przez lekarza, w zależności od zastosowanej terapii i stanu pacjentki.
Bibliografia
- Mariusz Zimmer, Michał Pomorski, Paweł Kamiński, Jacek Doniec, Hubert Huras, Piotr Sieroszew-ski, Jerzy Sikora, Rafał Stojko, Artur Ludwin, Michał Radwan, Tomasz Fuchs; Polish Society of Gynecologists and Obstetricians Guidelines for the application of hysteroscopy in gynecology. Ginekol Pol 2019;90(8):482–489. (DOI: 10.5603/GP.2019.0083).
- Gupta M, Gupta P, Yadav P. A randomized comparative study to compare Karman’s cannula and pipelle biopsy for evaluation of abnormal uterine bleeding. J Mid-life Health 2022;13:67-73.
- Mariusz Zimmer, Michał Pomorski, Paweł Kamiński, Jacek Doniec, Hubert Huras, Piotr Sieroszewski, Jerzy Sikora, Rafał Stojko, Artur Ludwin, Michał Radwan, Tomasz Fuchs, Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące zastosowania histeroskopii w ginekologii, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2019, tom 4, nr 3, strony 133–142, Copyright © 2019 Via Medica ISSN 2451–0122.
-
Stojko R, Malinowski A, Baranowski W, Misiek M, Winkowska E, Pomorski M, Zimmer M. Recommendations of the Polish Society of Gynaecologists and Obstetricians for removal of the uterus by vaginal, laparoscopic and abdominal routes. Ginekol Pol. 2020;91(6):352-361. doi: 10.5603/GP.2020.0081. PMID: 32627157.
-
Dudhe SS, Waghulkar S, Mishra GV, Parihar P, Nimodia D. A Rare Occurrence of Uterine Perforation Following the Dilation and Curettage for Missed Abortion. Cureus. 2024 Sep 24;16(9):e70079. doi: 10.7759/cureus.70079. PMID: 39449922; PMCID: PMC11500271.
-
Hagag HM, Ismail KA, Almutairi MM, Alnefaie BI, Alajmani SH, Altalhi AM, Alkhamash AH, Althobaiti NS, Alhumaidi MA, Bawahab AA, Hasan A. Clinicopathological Aspects of Dilation and Curettage (D&C) Biopsies Taken from Patients Living at High Altitude in Taif, KSA, with a Special Emphasis on Chronic Endometritis. Life (Basel). 2024 Aug 16;14(8):1021. doi: 10.3390/life14081021. PMID: 39202763; PMCID: PMC11355446.
- Stabile G, Ripepi C, Ricci G, Nappi L, Oletto G, Ludovisi M, Scambia G, Bruno M. Diagnosis, management and outcomes of incarceration or intussusception of Fallopian tubes following uterine perforation after vacuum aspiration or dilatation and curettage of the uterine cavity: a systematic review of the literature. Facts Views Vis ObGyn. 2025 Mar;17(1):39-49. doi:10.52054/FVVO.2024.12791.
- Karolina Włostowska, Agata Panas, Agnieszka Kwiecińska, Małgorzata Kulas, PODRĘCZNIK SZKOLENIOWY DLA UCZESTNIKÓW/UCZESTNICZEK KURSU SPECJALISTYCZNEGO WSPARCIE PSYCHOLOGICZNE PACJENTA I JEGO RODZINY dla pielęgniarek, Opracowano w związku z realizacją projektu Wsparcie kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014 – 2020 (PO WER 2014-2020) współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego, numer POWR.07.01.00-00-0004/22 Warszawa 2022 ISBN 978-83-67664-06-6.
- Makarewicz O., Kuczyńska M., Wala K., Cebulski K., Dorna K., Ferenc S., and Gnus J., Żałoba jako doświadczenie nieuniknione, „W drodze do brzegu życia. T. 16 : praca zbiorowa”, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok 2018, pp. 444–462.
- MONIKA GUZEWICZ, PSYCHOLOGICZNE I SPOŁECZNE KONSEKWENCJE UTRATY DZIECKA W WYNIKU PORONIENIA, 15 ISSN 2392-0300 „Civitas et Lex” 2014 / 1, PSYCHOLOGIA / PSYCHOLOGY.
- „Prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego” (data zamieszczenia 02.05.2023) https://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-macierzynski/prawo-do-zasilku-i-okres-przyslugiwania/za-okres-urlopu-macierzynskiego-albo-urlopu-na-warunkach-urlopu-macierzynskiego.