Czy można wystawić receptę bez ubezpieczenia?
Każdy lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu w Polsce może wystawić receptę pacjentowi, który nie jest objęty ubezpieczeniem. Istotny jest fakt, że (poza pewnymi wyjątkami) brak ubezpieczenia zdrowotnego uniemożliwia refundację leków.
Recepta dla osoby nieubezpieczonej, bez dodatkowych uprawnień, jest receptą pełnopłatną.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami lekarz podczas konsultacji w placówce ma obowiązek odpowiednio oznaczyć pełnopłatną receptę. W polu dotyczącym odpłatności wpisuje symbol „X” lub „100%”. Ten zapis jest jednoznaczną informacją dla farmaceuty w aptece, że NFZ nie będzie refundował przepisanych leków. Pacjent pokrywa całkowity koszt. Dotyczy to zarówno rzadko już spotykanej papierowej recepty, jak i e-recepty.
System e-zdrowia jest w pełni przygotowany na e-recepty pełnopłatne, a cały proces jest prosty i ustandaryzowany.
Czy lekarz rodzinny wypisze receptę bez ubezpieczenia?
Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), potocznie nazywany lekarzem rodzinnym, może wypisać receptę pacjentowi bez ubezpieczenia. Należy jednak pamiętać, że wizyta w gabinecie POZ w ramach umowy z NFZ jest świadczeniem finansowanym ze środków publicznych i przysługuje osobom ubezpieczonym.
Pacjent, który nie posiada uprawnień do konsultacji lekarskiej w ramach NFZ, może umówić się na komercyjną (prywatną) wizytę u wybranego lekarza. Podczas konsultacji lekarskiej, po przeprowadzeniu wywiadu i zbadaniu pacjenta, lekarz może wystawić e-receptę.
Lekarz ma prawo odmówić przepisania recepty na leki, jeśli nie widzi do tego wskazań medycznych – sam brak ubezpieczenia nie jest ku temu podstawą.
Ile kosztuje wystawienie recepty prywatnie?
E-recepta może być wystawiona podczas konsultacji medycznej (zarówno stacjonarnej, jak i konsultacji lekarskiej online) lub w ramach przedłużenia recepty w przypadku chorób przewlekłych („porady recepturowej”).
E-recepta na leki podczas wizyty stacjonarnej
Koszt komercyjnej wizyty u lekarza w gabinecie waha się średnio w przedziale od 150 zł do 250 zł. W tej cenie zawarta jest zazwyczaj konsultacja oraz wypisanie niezbędnych dokumentów, m.in. e-recepta elektroniczna lub tradycyjna recepta papierowa.
Konsultacja i recepta online (telemedycyna)
Znacznie szybszą alternatywą jest wizyta internetowa. Konsultacje online z lekarzem (telefoniczne lub czat medyczny) z wypisaniem e-recepty, kosztują zazwyczaj od 40 zł do 120 zł. W razie potrzeby lekarz zaleca L4 (zwolnienie lekarskie).
Niektóre kliniki oferują konsultacje lekarskie online, które w praktyce bywają trudniej dostępne w placówkach stacjonarnych, np. wystawianie recept na tabletkę „dzień po” (antykoncepcja awaryjna) – niezależnie od medycznej klauzuli sumienia lekarza.
Jak uzyskać e-receptę online przy braku ubezpieczenia zdrowotnego?
Proces uzyskania e-recepty przez internetowe portale medyczne jest prosty i intuicyjny. Zazwyczaj składa się z kilku kroków:
- wybór platformy i usługi – należy wybrać jedną z wielu dostępnych na rynku platform telemedycznych i usługę, np. „e-recepta” lub „konsultacja z lekarzem”;
- wypełnienie formularza medycznego – pacjent wypełnia szczegółowy formularz, w którym opisuje swoje objawy, historię chorób oraz podaje informacje o lekach, które przyjmuje. To odpowiednik wywiadu lekarskiego w gabinecie;
- opłacenie konsultacji – płatność odbywa się online, za pomocą szybkich przelewów lub karty;
- weryfikacja i kontakt z lekarzem – lekarz analizuje formularz i kontaktuje się z pacjentem telefonicznie lub przez czat, by przeprowadzić konsultację. Jeśli lekarz uzna to za zasadne, wystawi e-receptę lub zwolnienie lekarskie;
- otrzymanie kodu e-recepty – po wystawieniu e-recepty pacjent dostaje 4-cyfrowy kod SMS-em lub dokument PDF na podany adres e-mail.
Zazwyczaj to wszystko, co potrzebne, by uzyskać e-receptę online bez ubezpieczenia.
E-receptę można zrealizować bez wychodzenia z domu i konieczności stania w kolejce do lekarza.
Kiedy recepta online jest najlepszym rozwiązaniem?
Konsultacje online, bez wychodzenia z domu, to wygodne i efektywne narzędzie, choć nie zawsze mogą zastąpić konsultację stacjonarną.
Warto wybrać konsultacje online, gdy (m.in.):
- chcesz otrzymać recepty bez wychodzenia z domu;
- potrzebne jest wystawienie e-recepty na antykoncepcję hormonalną;
- choroba wymaga recepty na antybiotyk (np. recepta na Macromax, recepta na Klabax);
- konieczna jest recepta online na tabletkę „dzień po” (np. e-recepta na Escapelle, e-recepta na EllaOne).
E-recepta online jest ważna we wszystkich aptekach.
Warto wybrać wizytę stacjonarną, gdy (m.in.):
- objawy są nowe, ostre lub niepokojące;
- niezbędne jest badanie fizykalne (np. badanie ginekologiczne);
- pacjentem jest małe dziecko;
- konieczne jest wystawienie recepty papierowej.
Receptę wystawioną podczas konsultacji online znajdziesz na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP).
Czy pacjent bez ubezpieczenia może mieć Internetowe Konto Pacjenta?
Internetowe Konto Pacjenta to narzędzie dla każdej osoby posiadającej numer PESEL.
Nawet jeśli nie posiadasz ubezpieczenia zdrowotnego, warto zalogować się do IKP, ponieważ:
- w IKP przez 24 godziny na dobę masz dostęp do historii konsultacji medycznych, e-recept (na leki refundowane i pełnopłatne);
- sprawdzisz zalecenia lekarskie na recepcie (dawkowanie przepisanego leku);
- upewnisz się, do kiedy musisz wykupić leki z recepty;
- skonfigurujesz otrzymywanie kodów recepty online;
- upoważnisz lekarza do informacji na IKP, np. o wykupionych receptach – niektóre leki osłabiają działanie innych preparatów – dzięki temu łatwiej unikniesz niebezpiecznych interakcji.
Wystawioną receptę online zrealizujesz bez wychodzenia z domu w aptece internetowej. Kod do recepty znajdziesz również w bezpłatnej aplikacji mobilnej mojeIKP, która umożliwia zrealizowanie e-recepty w aptece przy użyciu kodu QR na ekranie telefonu (bez podawania farmaceucie kodu i numeru PESEL).
Jak zrealizować receptę w aptece bez ubezpieczenia zdrowotnego?
Realizacja e-recepty w aptece przebiega tak samo, niezależnie od statusu ubezpieczenia.
Aby wykupić przepisane leki, wystarczy podać farmaceucie w aptece następujące informacje:
- 4-cyfrowy kod recepty;
- numer PESEL.
Można również pokazać (np. na ekranie telefonu) kod QR z informacją o e-recepcie. Farmaceuta zeskanuje kod, a recepta automatycznie pojawi się w systemie apteki. Jeśli recepta w polu uprawnienia ma wprowadzony symbol „X” lub „100%” oznacza to brak możliwości refundowania leków.
W przypadku braku ubezpieczenia pacjent nie może skorzystać z recepty ze zniżką – wszystkie leki z refundacją stają się pełnopłatne.
FAQ – brak ubezpieczenia a e-recepta
Czy bez ubezpieczenia otrzymam elektroniczną receptę farmaceutyczną?
Tak. Ubezpieczenie nie jest potrzebne, by otrzymać receptę farmaceutyczną. Wysokość opłat za wypisanie recepty jest ustalana przez apteki. Koszt leków z takiej recepty nie podlega refundacji (są płatne 100%). Recepta od farmaceuty ma jednak ograniczone zastosowanie – do sytuacji nagłych zagrożeń zdrowia.
Czy lekarz wystawi receptę online na dowolny lek?
Podczas konsultacji, po ocenie stanu zdrowia lekarz może wystawić e-receptę na dowolny, potrzebny pacjentowi lek. Po konsultacji lekarz przepisuje receptę elektroniczną np. na choroby układu krążenia, antykoncepcję hormonalną, czy leki przeciwdepresyjne. Lekarz może również wystawić e-receptę na tabletkę „dzień po” (antykoncepcja awaryjna).
Czy otrzymam receptę online z refundacją, jeśli nie mam ubezpieczenia?
Lekarz wystawia receptę w wersji elektronicznej i wprowadza poziom odpłatności zgodnie z uprawnieniami pacjenta. Nie ma możliwości uzyskania recepty online z refundacją, jeśli system nie potwierdzi, że pacjent posiada uprawnienia do refundacji.
Czy nieubezpieczona kobieta w ciąży ma prawo do uzyskania recepty na NFZ?
Tak. Kobieta w ciąży oraz w okresie połogu ma prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez NFZ, nawet jeśli nie posiada ubezpieczenia. Ma prawo do konsultacji u specjalisty poza kolejką, do recept lekarskich z refundacją – niektóre leki z recepty można wykupić z uprawnieniem „C” (bezpłatnie) – na podstawie ustawy „Za życiem”.
Ile kosztuje konsultacja lekarska i recepta online?
Cena konsultacji online i recepty zależy od wybranej formy – od ok. 40 zł za e-receptę online w ramach kontynuacji leczenia. Kwotę nawet kilkuset złotych zapłacimy za konsultację specjalistyczną połączoną z wywiadem, diagnostyką, omówieniem wyników badań i ustaleniem planu leczenia.
Bibliografia:
- Klabax – wskazania, Dostęp: https://pharmindex.pl/lek/klabax-tabl-powl-250-mg,17329.html.
- Macromax – wskazania, Dostęp: https://pharmindex.pl/lek/macromax-tabl-powl-500-mg,21512.html.
- Escapelle – wskazania, Dostęp: https://pharmindex.pl/lek/escapelle-tabl-1500-%C2%B5g,14678.html.
- EllaOne – wskazania, Dostęp: https://pharmindex.pl/lek/ellaone-tabl-30-mg,18683.html
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 grudnia 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, Dz.U. 2024 poz. 1829, Dostęp: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001829.
- Uprawnienia szczególne, Dostęp: https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/prawa-pacjenta/uprawnienia-szczegolne/.
- eWUŚ – Elektroniczna Weryfikacja Uprawnień Świadczeniobiorców, Dostęp: https://www.nfz-warszawa.pl/dla-pacjenta/ewus-elektroniczna-weryfikacja-uprawnien-swiadczeniobiorcow/.
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 sierpnia 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, Dz.U. 2024 poz. 1287, Dostęp: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001287.
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 maja 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo farmaceutyczne, (Dz.U. z 2020 r. poz. 944), Dostęp: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000944.
- E-recepta, Dostęp: https://pacjent.gov.pl/internetowe-konto-pacjenta/erecepta.
- IKP, Internetowe Konto Pacjenta, Dostęp: https://pacjent.gov.pl/internetowe-konto-pacjenta.
- Szybkie konsultacje online naruszają zbiorowe prawa pacjentów, Dostęp: https://www.gov.pl/web/rpp/szybkie-konsultacje-online-naruszaja-zbiorowe-prawa-pacjentow.
- Powszechne ubezpieczenie zdrowotne, Dostęp: https://www.gov.pl/web/zdrowie/powszechne-ubezpieczenie-zdrowotne.
- Jak ubezpieczyć się dobrowolnie, Dostęp: https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/ubezpieczenia-w-nfz/jak-sie-ubezpieczyc-dobrowolnie/.
- Ubezpieczenie w NFZ, Dostęp:https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/ubezpieczenia-w-nfz/.
