Ile dni zwolnienia L4 przysługuje na grypę żołądkową? 

Czym jest grypa żołądkowa i jakie są jej objawy?

Grypa żołądkowa to wirusowe zapalenie przewodu pokarmowego. Choć najczęstszą przyczyną są wirusy, nagły nieżyt żołądkowo-jelitowy mogą wywoływać różne czynniki chorobotwórcze np. bakterie lub pasożyty. Niezależnie od czynnika wywołującego grypę żołądkową – objawy i leczenie są podobne.

Potoczne określenie  grypa żołądkowa nie ma nic wspólnego z wirusem klasycznej grypy sezonowej, który atakuje układ oddechowy. Coroczne szczepienia przeciwko grypie chronią przed infekcjami dróg oddechowych, ale nie zabezpieczają przed zachorowaniem na grypę żołądkową.

Jakie są przyczyny ostrej biegunki infekcyjnej?

Choroba jest wywoływana przez mikroorganizmy zakaźne, głównie wirusy:

• norowirusy – głównie u dorosłych, często występuje w zamkniętych środowiskach (np. szpitale);
• rotawirusy – najczęstsza przyczyna u małych dzieci;
• adenowirusy – rzadziej, ale objawy mogą utrzymywać się dłużej.

Niektóre bakterie (np. Salmonella) i niektóre pasożyty (np. Giardia) mogą powodować biegunkę. Dochodzi do niej w większości przypadków wskutek spożycia zanieczyszczonej żywności lub wody.

Objawy ostrej biegunki infekcyjnej

Najczęstsze objawy i przebieg grypy jelitowej:

• wymioty i biegunka – w wirusowych zakażeniach układu pokarmowego biegunka jest obfita i ma wodnisty charakter, bez domieszki krwi, co odróżnia ją od niektórych zakażeń bakteryjnych, w których może pojawić się krew w stolcu;
• ból brzucha i nudności – skurczowe bóle brzucha i uporczywe nudności często poprzedzają wymioty;
• gorączka – niewysoka lub umiarkowana (do 38,5°C), dreszcze. W przypadku infekcji bakteryjnych gorączka może być wyższa;
• ogólne osłabienie – znaczne osłabienie, odwodnienie, bóle mięśni i głowy, co upodabnia dolegliwości do klasycznych objawów grypy;
• katar i kaszel – w 20-40% przypadków rotawirusowych.

Gwałtowne objawy jelitówki – biegunka i wymioty, uniemożliwiają codzienne zajęcia i wykonywanie obowiązków zawodowych. 

Jak długo trwa grypa żołądkowa i kiedy chory zaraża?

To, jak długo trwa grypa żołądkowa, jest podstawą długości leczenia objawowego i ilości dni zwolnienia od pracy zawodowej:

• ostra faza choroby – biegunka i wymioty trwają przeważnie od 1 do 3 dni;
• objawy grypy żołądkowej mijają w ciągu 2 do 5 dni, choć niekiedy utrzymują się do 7-10 dni;
• u osób z grup ryzyka –  np. u pacjentów z osłabioną odpornością, może trwać 10 do 14 dni.

Jak długo chory zaraża?

Pacjent staje się źródłem choroby na długo przed objawami infekcji i po ich ustąpieniu. Osoba zakażona, ale jeszcze bez symptomów, może już stanowić źródło choroby. Największe ryzyko występuje w okresie, gdy wirus jest masowo wydalany z wymiocinami i kałem. Norowirusy i rotawirusy, mogą być obecne w kale i wydalane z organizmu przez 14 dni, a nawet do miesiąca po ustąpieniu dolegliwości.

Nie oznacza to jednak, że pacjent potrzebuje L4 na tak długi czas. Decyzja o długości zwolnienia zależy od nasilenia objawów i zdolności do pracy.

Wydalanie wirusa ma większe znaczenie w przypadku osób pracujących w zawodach wysokiego ryzyka (np. gastronomia, opieka zdrowotna). Wtedy lekarz może zalecić dłuższe L4.

Grypa żołądkowa – ile L4 przysługuje i od czego zależy długość zwolnienia?

Odpowiedź na pytanie „grypa żołądkowa ile L4” jest zawsze indywidualna. Długość zwolnienia jest decyzją medyczną, uzależnioną m.in. od przewidywanego czasu leczenia, ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Nie istnieje sztywny, ustawowy przydział dni zwolnienia na jelitówkę, jednak można określić pewne ramy.

W przypadku niepowikłanej infekcji lekarze wystawiają L4 na okres od 2 do 5 dni. W tym czasie zwykle ustępują najcięższe dolegliwości (gwałtowna biegunka i wymioty).

Czy można wydłużyć zwolnienie lekarskie?

Gdy objawy utrzymują się dłużej, L4 może zostać wydłużone – w zależności od różnych czynników:

• nasilenie objawów – jeśli objawy są silne, pacjent jest odwodniony, trwa wysoka gorączka i osłabienie – zwolnienie lekarskie na grypę żołądkową może zostać przedłużone do 7 dni lub nawet dłużej, aż do poprawy stanu chorego;
• grupy ryzyka – u małych dzieci, osób starszych oraz u osób z obniżoną odpornością grypa ma cięższy przebieg, a ryzyko odwodnienia jest wyższe. W tych przypadkach rekonwalescencja trwa dłużej, co uzasadnia dłuższe L4 dla siebie lub w celach opieki nad członkiem rodziny;
• charakter pracy – lekarz, gdy wystawia zwolnienie lekarskie, bierze pod uwagę rodzaj pracy pacjenta. Osoby pracujące w żłobkach lub szpitalach, ze względu na wysokie ryzyko transmisji zakażenia, mogą otrzymać dłuższe zwolnienie.

Czy L4 jest honorowane w przypadku jelitówki?

Zwolnienie lekarskie jest honorowane przez ZUS i pracodawcę, a także stanowi podstawę do wypłaty świadczeń chorobowych. Lekarz po zbadaniu pacjenta wystawia dokument, który jest automatycznie dostarczany do pracodawcy i ZUS.

Wymioty i biegunka w trakcie choroby mogą uniemożliwiać wizyty stacjonarne. Dodatkowo wysoka zaraźliwość grypy jelitowej (wirusowego zapalenia przewodu pokarmowego) jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej online. Lekarz w trakcie teleporady, po potwierdzeniu objawów, wystawi L4.

Leczenie w przypadku grypy żołądkowej

Ponieważ grypa żołądkowa to choroba przeważnie wirusowa, antybiotyki mogą nie być skuteczne. Leczenie grypy żołądkowej polega w pierwszej kolejności na łagodzeniu objawów i wspieraniu organizmu w regeneracji.

Objawy grypy żołądkowej zwykle ustępują samoistnie, warto jednak stosować metody, które pozwolą na skrócenie czasu trwania biegunki i wymiotów.

Nie każde bakteryjne zakażenie układu pokarmowego wymaga antybiotyku – zwykle stosuje się postępowanie objawowe, a antybiotykoterapia jest zarezerwowana dla ciężkich przypadków lub osób w grupach ryzyka.

Jakie preparaty bez recepty można zastosować na grypę jelitową?

By skrócić czas trwania biegunki i innych objawów choroby można zastosować, m.in.:

• probiotyki (np. Lactobacillus GG czy Saccharomyces boulardii);
• preparaty zawierające diosmektyt (np. DicoSTOP);
• leki zmniejszające wydzielanie płynów przez jelita, np. racekadotryl (np. Tiorfan);
• paracetamol i środki rozkurczowe – doraźnie przy gorączce lub silnych bólach brzucha.

Nawadnianie – woda i napary ziołowe

Ostra biegunka zazwyczaj ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni – najważniejsze jest zapobieganie odwodnieniu. Należy pić często, małymi porcjami – najlepiej chłodną wodę niegazowaną lub słabą, gorzką herbatę. Należy unikać słodkich napojów i 
soków owocowych.

Elektrolity

Grypa żołądkowa może prowadzić do utraty soli mineralnych. W aptekach dostępne są płyny nawadniające (np. ORSALIT® ), które zawierają elektrolit i glukozę w optymalnych proporcjach. Są one szczególnie polecane dla dzieci i osób starszych.

Dieta

W ostrej fazie, gdy wymioty są silne, należy powstrzymać się od jedzenia. Gdy apetyt wróci, dietę należy rozszerzać stopniowo. Należy unikać potraw tłustych, smażonych i ciężkostrawnych.

W leczeniu choroby pomaga spożywanie jogurtu. Jednakże, z powodu możliwej przejściowej nietolerancji laktozy, zalecane są wersje bez laktozy.

Odpoczynek

L4 na grypę żołądkową ma na celu nie tylko izolację, ale przede wszystkim zapewnienie warunków do regeneracji. Osłabienie jest znaczącym symptomem, a odpoczynek przyspiesza powrót do zdrowia.

Kiedy grypa żołądkowa wymaga pilnej interwencji medycznej lub hospitalizacji?

Choć grypa żołądkowa jest chorobą samoograniczającą się, istnieją sytuacje, gdy konieczna jest natychmiastowa konsultacja lekarska lub hospitalizacja.

Objawy alarmowe u osoby chorej na jelitówkę

Oznaki świadczące o ciężkim przebiegu lub poważnych powikłaniach, to:

• ciężkie odwodnienie – suchość błon śluzowych, płacz bez łez u dzieci, zapadnięte oczy, rzadkie oddawanie moczu (lub jego brak przez ponad 3-4 godziny), ciemna barwa moczu, zawroty głowy, apatia i senność;
• uporczywe wymioty uniemożliwiające picie, biegunka trwająca dłużej niż 3 dni lub bardzo duża częstotliwość wypróżnień (np. kilkanaście na dobę);
• wysoka gorączka – powyżej 39 stopni lub gdy utrzymuje się dłużej niż 3 dni;
• silny ból brzucha – stały, ostry ból (oprócz typowych skurczów);
• krew w stolcu lub wymiocinach – na podstawie oceny wzrokowej lub laboratoryjnej;
• zaburzenia świadomości – dezorientacja, letarg, omdlenia.

Szczególną czujność należy zachować w przypadku małych dzieci i osób starszych, u których odwodnienie postępuje błyskawicznie i może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia – taki stan może wymagać hospitalizacji i nawadniania dożylnego.

FAQ

Ile dni L4 dostanę na grypę żołądkową?

Zwykle lekarze wystawiają L4 do 5 dni. Jeśli symptomy są bardzo dokuczliwe, występuje odwodnienie lub jesteś w grupie ryzyka, zwolnienie może zostać wydłużone do 7 dni lub dłużej, w zależności od stanu zdrowia.

Czy mogę dostać L4 na grypę żołądkową podczas teleporady?

Tak, jest to możliwe. Jeśli podczas wywiadu telefonicznego lub online lekarz stwierdzi niezdolność do pracy, może wystawić elektroniczne zwolnienie (L4 online), które trafi bezpośrednio do ZUS-u i pracodawcy.

Jak długo po ustąpieniu objawów mogę zarażać?

Po ustąpieniu symptomów chory zaraża grypą żołądkową nawet do 14 dni (norowirus) oraz nawet do 30 dni (infekcja rotawirusowa), ponieważ patogen wciąż jest wydalany z kałem. Dlatego ważne jest przestrzeganie zaleceń lekarza co do długości L4. W tym czasie szczególnie ważne jest częste mycie rąk i dezynfekcja powierzchni, zwłaszcza w domu z małymi dziećmi.

Czy na grypę żołądkową pomogą antybiotyki?

Nie, jeśli jest to nieżyt żołądkowo-jelitowy spowodowany wirusem. Wtedy zalecane jest leczenie objawowe. Stosowanie ich w infekcji wirusowej jest bezcelowe i może zaburzyć florę jelitową. Nawet w przypadku potwierdzonej obecności bakterii chorobotwórczych leczenie antybiotykiem nie jest stosowane rutynowo – może być zalecone przez lekarza (choć nie zawsze jest konieczne).

Czy grypa żołądkowa a zatrucie pokarmowe to jest to samo?

Nie – w przypadku grypy żołądkowej zwolnienie trwa zwykle kilka dni (2–5). Symptomy są gwałtowne i zaraźliwe, a leczenie polega głównie na odpoczynku, nawadnianiu i diecie lekkostrawnej. Zatrucie pokarmowe najczęściej ustępuje szybciej, zwykle w 1–2 dni, a zwolnienie statystycznie rzadziej jest potrzebne.

Bibliografia:

1. Zatrucia pokarmowe pochodzenia wirusowego, Dostęp: https://www.gov.pl/attachment/0698f159-c2e9-4a6a-adb1-d3da1a93fa1d.
2. Viral gastroenteritis, Flynn, Thomas G et al., The Lancet, Volume 403, Issue 10429, 862 – 876.
3. Zhu M, Huang Z, Liu T, Wu C, Shang Z, Zhang L. Global burden and trends of norovirus-associated diseases from 1990 to 2021 an observational trend study. Front Public Health. 2025 Jan 7;12:1483149. doi: 10.3389/fpubh.2024.1483149. PMID: 39839433; PMCID: PMC11747034.
4. World Health Organization (WHO). Diarrhoeal disease – Fact sheet, Dostęp: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diarrhoeal-disease.
5. Herranz-Ulldemolins S, Sellarès-Crous A, Álvarez-Martínez MJ, Valls ME, Aldea Novo M, Vilella Morató A, Rodriguez L, Navarro M, Vendrell R, Barrachina J, Martínez MJ, Marcos MÁ. Etiological, Clinical, and Epidemiological Characteristics of Acute Viral Gastroenteritis in an Adult Population in a Tertiary Level Hospital in Spain. Infect Dis Ther. 2025 Jan;14(1):121-132. doi: 10.1007/s40121-024-01076-0. Epub 2024 Nov 26. PMID: 39586919; PMCID: PMC11782705.
6. Rotawirusy, Dostęp: https://www.gov.pl/web/gis/.
7. Da Silva, K., Guilly, S., Thirion, F. et al. Long-term diosmectite use does not alter the gut microbiota in adults with chronic diarrhea. BMC Microbiol 22, 54 (2022). https://doi.org/10.1186/s12866-022-02464-7.
8. Tiorfan, Dostęp: https://pharmindex.pl/lek/tiorfan-kaps-twarde-100-mg,26050.html.
9. DicoSTOP, Dostęp: https://pharmindex.pl/lek/dicostop-p%C5%82yn-doustny,49901.html.
10. ORSALIT®, Dostęp: https://pharmindex.pl/lek/orsalit-proszek-do-sporz-p%C5%82ynu-doustnego-(o-smaku-neutralnym),15021.html.
11. Patel, P.; Bharadwaj, H.R.; Al Ta’ani, O.; Khan, S.; Alsakarneh, S.; Malik, S.; Hayat, U.; Gangwani, M.K.; Ali, H.; Dahiya, D.S. Updates and Current Knowledge on the Common Forms of Gastroenteritis: A Review. J. Clin. Med. 2025, 14, 3465. https://doi.org/10.3390/jcm14103465.
12. Guzek A, Tomaszewski D, Piechota W, Mackiewicz K, Pieńkowska-Olczak A, Leszczyńska-Pilich M, Rybicki Z, Kalicki B: Epidemiologia i charakterystyka kliniczna ostrego wirusowego nieżytu żołądkowo-jelitowego u 350 dzieci hospitalizowanych w Wojskowym Instytucie Medycznym – Państwowym Instytucie Badawczym w latach 2019–2022: jednoośrodkowa analiza retrospektywna. Pediatr Med Rodz 2024; 20 (2): 230–237, Dostęp:https://pimr.pl/assets/pdf/artykuly/230-237-paediatrics-family-medicine-2-2024-guzek-pl.pdf.
13. Norowirusy, Dostęp: https://www.pzh.gov.pl/.