Ból zęba przy nagryzaniu: co oznacza ból zęba przy nacisku na ząb?

Co oznacza ból zęba przy nagryzaniu i kiedy pojawia się najczęściej?

Kiedy pacjent zgłasza w gabinecie ból zęba przy nagryzaniu i dotyku, daje stomatologowi cenną wskazówkę dotyczącą kierunku prowadzenia dalszej diagnostyki. Ten typ objawów (pojawiający się w odpowiedzi na nacisk) najczęściej ma związek z patologią w obrębie miazgi zęba (tkanki zlokalizowanej wewnątrz zęba, bogatej w naczynia i nerwy) lub z nieprawidłowościami, które rozwinęły się w obszarze tkanek przyzębia (struktur utrzymujących ząb w kości).

Dyskomfort wywołany nagryzaniem może nasilać się podczas dotykania problematycznego zęba językiem, higieny jamy ustnej (naciskania bolącego miejsca szczoteczką), mówienia, spożywania twardych pokarmów lub kontaktu z zimnym bądź gorącym napojem.

Jakie są najczęstsze przyczyny bólu zęba przy nagryzaniu?

Ból przy nagryzaniu może być spowodowany:

• stanem zapalnym miazgi zęba (może rozwinąć się w zgorzel miazgi),
• stanem zapalnym tkanek okołowierzchołkowych,
• zapaleniem przyzębia,
• pęknięciem korzenia zęba,
• ropniem zęba,
• zbyt wysoką plombą lub koroną.

Czy zapalenie miazgi jest zawsze przyczyną bólu zęba przy nagryzaniu?

Nie każdy przypadek bólu zęba przy nagryzaniu wiąże się z zapaleniem miazgi – choć ta przyczyna faktycznie należy do najczęściej rozpoznawanych.

Kiedy dochodzi do uszkodzenia miazgi, pojawia się intensywny, często pulsujący ból podczas nacisku i dotyku. Dolegliwości spowodowane są gromadzeniem się wysięku zapalnego, który zwiększa ciśnienie w zamkniętej komorze miazgi.

Identyczne dolegliwości mogą pojawiać się także w przypadku zmian wokół wierzchołka korzenia, pęknięcia struktur zębowych, stanu zapalnego przyzębia lub urazu mechanicznego, który nie dotyczy włącznie samej miazgi, ale także innych tkanek zęba. Ostateczne rozpoznanie wymaga wykonania zdjęcia RTG.

Dlaczego ząb po leczeniu kanałowym boli przy nacisku lub nagryzaniu?

Leczenie endodontyczne (kanałowe) dotyczy zębów, w których doszło do nieodwracalnego uszkodzenia lub martwicy miazgi zęba (zgorzeli zęba).

• Podczas zabiegu stomatolog usuwa martwą lub zainfekowaną tkankę, mechanicznie i chemicznie oczyszcza kanały zęba, a następnie zakłada uzupełnienie, które szczelnie zabezpiecza wnętrze zęba przed wnikaniem bakterii.

Po leczeniu ząb nie zawiera już żywych struktur – nie reaguje na bodźce termiczne czy słodkie pokarmy, ale nadal może wywoływać ból przy nagryzaniu lub nacisku, gdy źródło problemu ma swoje podłoże w tkankach otaczających ząb. Ból przy nagryzaniu po leczeniu kanałowym może być także wynikiem nieprawidłowo przeprowadzonej procedury. Stąd, zawsze warto decydować się na opiekę doświadczonych specjalistów.

Niewielka nadwrażliwość lub tępy ból uznaje się za typowe dolegliwości. Jeśli jednak objawy utrzymują się dłużej, a ból zaplombowanego zęba pojawia się długo po leczeniu, koniecznie należy umówić się na ponowną konsultację stomatologiczną. Zwlekanie z wizytą u dentysty zwiększa ryzyko powikłań.

Co oznacza ból zdrowego zęba przy nagryzaniu?

Część pacjentów zgłasza ból zęba podczas gryzienia, mimo braku widocznych ubytków czy wcześniejszych problemów z uzębieniem. W takich sytuacjach przyczyną bywają urazy, mikropęknięcia szkliwa, przeciążenia mechaniczne lub obecność niewidocznych zmian zapalnych wokół wierzchołka korzenia. Często dolegliwości rozwijają się w sposób ukryty – proces chorobowy przebiega pod powierzchnią szkliwa i przez długi czas nie daje objawów podczas codziennej higieny jamy ustnej.

Jeśli doświadczamy tego rodzaju objawów regularnie, a ząb boli przy nacisku palcem, językiem lub podczas jedzenia, koniecznie należy umówić się na wizytę stomatologiczną, by zdiagnozować przyczynę problemów i rozpocząć odpowiednie leczenie.

Czy ból zęba przy gryzieniu twardych rzeczy zawsze oznacza poważny problem?

U zdrowych osób nadwrażliwość zęba może mieć związek z naruszeniem struktury szkliwa, przejściowym podrażnieniem miazgi zęba lub niegroźnymi urazami mechanicznymi, do których dochodzi przy przypadkowym ugryzieniu pestki czy czerstwej skórki chleba.

Charakter sytuacji, w której pojawia się ból, pozwala określić, czy jest się czym niepokoić – nagły, krótki impuls nie zawsze zwiastuje proces zapalny. Przewlekły, silny ból może być objawem głębszych problemów w obrębie tkanek zęba, zębiny lub przyzębia.

Co zrobić, gdy ząb boli przy nagryzaniu po plombowaniu?

W wielu przypadkach ból zęba przy gryzieniu po założeniu plomby występuje przejściowo i wynika z nadwrażliwości, która naturalnie pojawia się po zabiegu.

Stomatolog przed wykonaniem wypełnienia zazwyczaj proponuje dodatkowe badania obrazowe, aby wykluczyć ewentualne stany zapalne miazgi lub zmiany przy wierzchołku korzenia. Jeśli pacjent odmawia diagnostyki, istnieje ryzyko, że ból pojawi się ponownie, a wypełnienie nie rozwiąże pierwotnej przyczyny problemu.

By uniknąć bólu pojawiającego się przy nagryzaniu po założeniu plomby, konieczne jest trzymanie się zaleceń i sugestii lekarza stomatologa – tych, które dentysta przekazuje nam po zabiegu, ale również wszystkich tych, które są rekomendowane przed jego przeprowadzeniem.

Jakie są różnice między bólem zęba przy nacisku a bólem zęba przy dotyku?

Dwa pozornie podobne objawy – zupełnie różne przyczyny.

• Kiedy występuje ból zęba przy nacisku, najczęściej świadczy on o problemach w obrębie struktur głębokich.
• Pojawienie się bólu zęba przy dotyku palcem (delikatnym kontakcie z koroną zęba) może mieć związek z nadwrażliwością szkliwa lub podrażnieniem powierzchniowym.

Kiedy ból zęba przy nagryzaniu wymaga pilnej wizyty u dentysty?

Jakie dolegliwości bezwzględnie są wskazaniem do umówienia się do stomatologa?

• Pojawienie się obrzęku dziąsła.
• Ropna wydzielina.
• Opuchlizna.
• Ból wszystkich zębów przy gryzieniu.
• Trudności w otwieraniu ust.
• Gorączka.

Im szybciej zostanie podjęte odpowiednie leczenie, tym mniejsze ryzyko resekcji i powikłań w obrębie otaczających ząb tkanek.

W czasie oczekiwania na wizytę pacjent może przyjmować środki o działaniu przeciwbólowym (np. paracetamol, ibuprofen), które tymczasowo ograniczą odczuwanie bólu zęba podczas jedzenia i nagryzania.

FAQ – najczęściej zadawane pytania przez pacjentów

Czy nadwrażliwość na zimno lub ciepło po nagryzaniu jest normalna?

Niewielka nadwrażliwość zęba po leczeniu lub wypełnieniu ustępuje w ciągu kilku dni. Utrzymujące się dolegliwości wymagają dalszej diagnostyki.

Czy ząb po leczeniu kanałowym może się złamać?

Leczenie kanałowe może zwiększać podatność zębów na złamania.

Czy stres może wywołać ból zęba przy nagryzaniu?

Stres jest czynnikiem, który u niektórych pacjentów może objawiać się nasileniem objawów bruksizmu. Silne zaciskanie szczęk może dodatkowo nasilać ból już istniejących dolegliwości.

Czy zawsze widać próchnicę, która powoduje ból zęba przy nagryzaniu?

Ubytki często rozwijają się w niewidocznych miejscach (np. pod wypełnieniem zęba, pod koroną lub w szczelinach zęba) i z tego powodu nie zawsze mogą być wykryte podczas podstawowego badania.

Bibliografia 

1. Jańczuk, Z., Kaczmarek, U., Lipski, M. (2014). Stomatologia zachowawcza z endodoncją. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie.
2. Chmiel, K., Szymańska-Sowula, M. (2021). Profilaktyka stomatologiczna. Poznań: Centrum Rozwoju Edukacji Edicon.