Jakie leki stosuje się w leczeniu grzybicy pochwy?
Grzybica pochwy (kandydoza, drożdżakowe zapalenie pochwy) rozwija się, gdy dochodzi do nadmiernego namnażania drożdżaków z rodzaju Candida, które na co dzień są obecne w mikroflorze pochwy.
- Typowe objawy infekcji to świąd, pieczenie, białe lub serowate upławy, zaczerwienienie i obrzęk śluzówki. Pacjentki często zgłaszają także dyskomfort podczas oddawania moczu i współżycia. W kandydozie pH pochwy utrzymuje się na fizjologicznym poziomie (poniżej 4,5).
Przypadki grzybicy pochwy często zestawia się z przebiegiem zakażeń bakteryjnych. Wskazuje się tutaj wyraźne różnice. W infekcjach, których przyczyną nie są drożdżaki, dominują inne objawy – wodniste, szare upławy o nieprzyjemnym zapachu, podwyższone pH wydzieliny, bez wyraźnego świądu i pieczenia.
Ryzyko wystąpienia infekcji grzybiczej pochwy zwiększają:
- nadmierna higiena intymna (używanie zbyt agresywnych kosmetyków, irygacja pochwy),
- długotrwała antybiotykoterapia,
- osłabienie odporności,
- cukrzyca,
- terapia steroidami,
- zaburzenia hormonalne (ciąża, menopauza, HTZ),
- przewlekły stres,
- dieta bogata w cukry.
Gdy kobieta zmaga się z nawracającymi grzybicami pochwy, przyjmowanie skutecznych leków stanowi tylko jeden z elementów skutecznej terapii. To profilaktyka grzybicy pochwy jest kluczowa do tego, by na stałe wyeliminować uporczywe dolegliwości. Bardzo ważne staje się ustalenie konkretnej przyczyny i unikanie czynników ryzyka.
Dlaczego niektóre pacjentki zapominają o infekcji po włączeniu leków na grzybicze zapalenie pochwy dostępnych bez recepty, a inne niejednokrotnie muszą wracać do swojego ginekologa po inne leki na receptę, by trwale wyleczyć zakażenie?
Dobranie właściwego leku ma zasadniczy wpływ na przebieg terapii oraz minimalizowanie ryzyka nawrotów i oporności. Substancje aktywne obecne w maściach, tabletkach i globulkach oddziałują na różne elementy komórki grzyba. Przykładowo: azole blokują syntezę ergosterolu – bardzo ważnego składnika błony komórkowej drożdżaków, a nystatyna prowadzi do zniszczenia błony i śmierci komórki.
Skuteczność najczęściej przepisywanych substancji (obecnych także w preparatach dostępnych bez recepty) w przypadku większości pacjentek jest wysoka, ponieważ składniki aktywne celują w najbardziej powszechne patogeny.
- Najczęstszym czynnikiem etiologicznym grzybiczego zapalenia pochwy i sromu jest Candida albicans – odpowiada za ponad 80% zakażeń.
- W wymazach pochwy z antybiogramem wykrywa się także infekcje wywoływane przez C. glabrata, C. krusei, C. tropicalis i C. parapsilosis.
Mechanizmy działania substancji czynnych są różne i co ważne, nie każdy z nich będzie zwalczał równie skutecznie wszystkie patogeny powodujące infekcje.
Składniki aktywne wykorzystywane w zwalczaniu grzybicy sromu i pochwy to:
- flukonazol,
- klotrimazol,
- mikonazol,
- ekonazol,
- itrakonazol,
- fentikonazol,
- nystatyna,
- amfoterycyna B,
- otesekonazol.
Zdarzają się jednak sytuacje, w których kandydozę pochwy i sromu wywołuje szczep o zmniejszonej wrażliwości na leki wykorzystywane w pierwszej kolejności. Wówczas standardowe postępowanie może okazać się niewystarczające, czas leczenia może się wydłużyć, a ginekolog będzie zmuszony zalecić przyjmowanie innych preparatów – często na receptę (czasami w wyższych dawkach lub w dłuższym schemacie).
Lista leków stosowanych na grzybicę pochwy
Leki dostępne bez recepty stosowane w doraźnym leczeniu grzybicy pochwy i sromu:
- Clotidal,
- Clotrimazolum Aflofarm,
- Clotrimazolum Hasco,
- Clotrimazolum GSK (krem),
- Pirolam Intima Vag,
- Gynoxin UNO.
Leki na grzybicę pochwy dostępne na receptę:
- Flucofast ,
- Fluconazin,
- Fluconazole Polfarmex,
- Fluconazole Genoptim,
- Flukonazol Actavis,
- Mycosyst,
- Flumycon,
- Clotrimazolum GSK (tabletki dopochwowe),
- Itrax,
- Orungal,
- Trioxal,
- Gyno-Femidazol,
- Gyno-Pevaryl,
- Nystatyna VP.
Rodzaje leków na grzybicę pochwy
W aptekach możemy znaleźć preparaty bez recepty (dostępne bez wcześniejszych konsultacji z lekarzem). Chociaż nie w każdym wypadku będą równie skuteczne, co produkty lecznicze zwalczające grzybicę pochwy na receptę. Jednak kandydoza pochwy to infekcja, która może nawracać. Dlatego w każdym przypadku decyzję o metodach najlepszego leczenia warto pozostawić ginekologowi.
Jaki lek na grzybicę pochwy wybrać?
Żele i kremy dopochwowe
Kremy o działaniu przeciwgrzybiczym podaje się bezpośrednio do pochwy lub na zewnętrzne okolice sromu. Składniki aktywne docierają do błony śluzowej i mogą zatrzymać namnażanie drożdżaków.
Maści i kremy na grzybicę pochwy cechują się szybkim efektem łagodzenia objawów – przede wszystkim świądu i obrzęku. Ich działanie ogranicza się do powierzchni błony śluzowej okolic intymnych, a ryzyko działań niepożądanych pozostaje niewielkie. Warto jednak pamiętać o możliwym miejscowym podrażnieniu i ryzyku plamienia bielizny. Terapia wymaga regularności – preparat należy aplikować zgodnie z zaleceniem przez określony czas (najczęściej 7-10 dni).
Przykładowe (kremy) maści na grzybicę pochwy:
- Clotidal,
- Clotrimazolum Aflofarm,
- Clotrimazolum Hasco.
Grzybica pochwy to zakażenie, które bardzo często wiąże się z dużym dyskomfortem. Stąd w jej przebiegu lekarz może zalecić dodatkowe aplikowanie łagodzących żeli. Preparaty w tej formie najlepiej sprawdzają się, gdy są zestawione z innym sposobem leczenia samej grzybicy (np. doustnymi lekami przeciwgrzybiczymi).
Żele stosowane (dostępne bez recepty) w celu łagodzenia pieczenia nie eliminują drożdżaków – przyczyny wystąpienia grzybicy pochwy. Niektóre z nich przywracają fizjologiczne pH i pomagają odbudować naturalną barierę śluzówki, jednak z uwagi na to, że nie zawierają w swoim składzie substancji eliminujących grzyby, mogą działać wyłącznie objawowo.
W przypadku grzybicy pochwy zaleca się:
- Genivag,
- Trivagin,
- Hexagyn.
Globulki dopochwowe
Globulki to leki na infekcje intymne, które wprowadza się głęboko do pochwy. Po aplikacji powoli rozpuszczają się pod wpływem ciepła ciała, a substancje czynne równomiernie rozprzestrzeniają się w świetle pochwy. Zaletą globulek jest równomierne pokrycie błony śluzowej oraz stosunkowo długi czas utrzymywania się preparatu w miejscu aplikacji. Dzięki temu składnik aktywny ma możliwość skutecznego oddziaływania na drożdżaki obecne na powierzchni śluzówki.
Przykładowe preparaty w formie globulek na grzybicę pochwy:
- Gynoxin UNO,
- Pirolam Intima Vag,
Kapsułki dopochwowe
Kapsułki to inna postać leków podawanych dopochwowo. Różnią się od globulek konsystencją i szybkością rozpuszczania – kapsułka rozpada się pod wpływem wilgoci i uwalnia skoncentrowaną dawkę substancji aktywnej. Sposób podania leku do pochwy jest praktycznie taki sam jak w przypadku globulek.
Przykładowe kapsułki do walki z kandydozą pochwy:
- Clotrimazolum GSK,
- Gyno‑Femidazol,
- Nystatyna VP.
Leki doustne na grzybicę pochwy
Doustne tabletki na grzybicę pochwy różnią się od wcześniej opisanych preparatów. Działają ogólnoustrojowo, a nie tylko miejscowo. Po zażyciu odpowiedniego leku na grzybicę pochwy, zawarta w nim substancja czynna zostaje wchłonięta do krwioobiegu, a następnie dociera do tkanek całego organizmu – w tym do błony śluzowej pochwy.
Taka forma podania preparatu jest stosowana w leczeniu nawracających, rozległych lub trudnych do wyleczenia zakażeń. Zaletą terapii ogólnoustrojowej jest wygoda przyjmowania leku. Leczenie z wykorzystaniem doustnych środków na grzybicę może niestety wiązać się z ryzykiem ogólnych działań niepożądanych (m.in. ze strony przewodu pokarmowego).
Przykładowe tabletki doustne na grzybicę pochwy:
- Flucofast,
- Fluconazin,
- Mycosyst,
- Orungal.
Jak stosować leki na infekcję pochwy?
Leczenie infekcji okolic intymnych wymaga od pacjentki konsekwencji i ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza – i nie ma tutaj znaczenia czy przyjmujemy leki bez recepty na grzybicę, czy preparaty na receptę.
Leki zawsze należy stosować przez cały czas przewidziany w schemacie terapii – nawet jeśli objawy ustąpią wcześniej. Przerwanie aplikowania maści, globulek czy kapsułek lub przyjmowania tabletek na infekcje może sprzyjać nawrotowi dolegliwości, utrudnić całkowite wyeliminowanie patogenów i ostatecznie wydłużyć ogólny czas leczenia.
W trakcie terapii warto unikać irygacji oraz preparatów drażniących błonę śluzową. U wielu pacjentek korzyści przyniesie włączenie probiotyków – ich zadaniem jest odbudowa fizjologicznej flory bakteryjnej i ochrona przed kolejnym epizodem infekcji.
Nieleczona grzybica pochwy może prowadzić do przedłużającego się dyskomfortu i rozprzestrzeniania się zakażenia na inne narządy układu moczowo-płciowego.
FAQ – pytania pacjentów o silne leki na grzybicę pochwy bez recepty i na receptę
Jaki silny lek na grzybicę pochwy?
Za najsilniejsze leki w leczeniu grzybicy pochwy są często uznawane flukonazol (np. Flucofast) i itrakonazol (np. Itrax). W leczeniu miejscowym wysoką skutecznością charakteryzują się preparaty z klotrimazolem (np. Clotrimazolum do pochwy na receptę lub Clotidal na grzybicę pochwy bez recepty).
Jaki jest doustny lek na grzybicę pochwy?
Ogólnoustrojowymi lekami pierwszego wyboru są preparaty z flukonazolem – Flucofast , Fluconazin, Fluconazole Polfarmex, Fluconazole Genoptim, Flukonazol Actavis, Mycosyst i Flumycon.
Ile trwa leczenie grzybicy pochwy?
Czas leczenia zakażeń pochwy zależy od typu i nasilenia konkretnej infekcji. Terapia może polegać na podaniu jednorazowej dawki leku doustnego lub na regularnych aplikacjach leków dopochwowych. Im szybciej pacjentka zgłosi się do ginekologa, tym lepiej. Nieleczona grzybica pochwy może trwać wiele miesięcy i prowadzić do poważnych powikłań.
Bibliografia
- Zimmer, M., Huras, H., Kamiński, P., Karowicz-Bilińska, A., Drews, K., Fuchs, T., & Pomorski, M. (2020). Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników—zastosowanie antyseptyków w przypadkach nieswoistych stanów zapalnych pochwy. Ginekol. Perinatol. Prakt, 5, 90-97.
- Dąbrowska, M., Sienkiewicz, M., Kwiatkowski, P., & Dąbrowski, M. (2019, June). Diagnosis and treatment of mucosa Candida spp. infections–a review article. In Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio C–Biologia, 73 (1), 61-68.
- Staniszewska, M., Bondaryk, M., Kowalska, M., Magda, U., Łuka, M., Ochal, Z., & Kurzątkowski, W. (2014). Patogeneza i leczenie zakażeń Candida spp. Post. Mikrobiol, 53(3), 229-240.
- Maleszka, R., Adamski, Z., Szepietowski, J., & Baran, E. (2015). Leczenie powierzchownych zakażeń grzybiczych–rekomendacje ekspertów Sekcji Mikologicznej Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Przegl Dermatol, 102(4), 305-315.
- Satora, M., Grunwald, A., Zaremba, B., Frankowska, K., Żak, K., Tarkowski, R., & Kułak, K. (2023). Treatment of vulvovaginal candidiasis—an overview of guidelines and the latest treatment methods. Journal of clinical medicine, 12(16), 5376.
- Donders, G., Sziller, I. O., Paavonen, J., Hay, P., de Seta, F., Bohbot, J. M., … & Mendling, W. (2022). Management of recurrent vulvovaginal candidosis: Narrative review of the literature and European expert panel opinion. Frontiers in cellular and infection microbiology, 12, 934353.
- Sybilski, A. J. (2022). Nystatyna–skuteczny lek przeciwgrzybiczy. Medycyna Faktów, 15(4), 468-472.
- Petronelli, M. (2023). FDA rejestruje pierwszy lek na nawracającą drożdżycę sromu i pochwy. Ginekologia po Dyplomie, 01.
- Skrzypulec-Plinta, V., Zborowska, K., & Bielecka, W. (2021). Zastosowanie izokonazolu 1% kremu dopochwowego w leczeniu infekcji pochwy. In Forum Ginekologii i Położnictwa, 57.
