Badanie kontrolne pracownika po L4 i powrót do pracy – co należy wiedzieć?

Kiedy wykonać badania kontrolne?

Zgodnie z art. 229 § 2 kodeksu pracy, jeśli niezdolność do pracy spowodowana chorobą trwała dłużej niż 30 dni, pracownik ma obowiązek przejść kontrolne badania lekarskie u lekarza medycyny pracy. Celem takiego badania jest ocena zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku i sprawdzenie, czy nie występują przeciwwskazania do jej kontynuowania.

• To właśnie lekarz medycyny pracy decyduje o dopuszczeniu pracownika do pracy lub, jeśli stan zdrowia tego wymaga, o konieczności dalszego leczenia bądź zmiany warunków zatrudnienia.

Dlaczego wykonuje się takie badania? Po dłuższej przerwie spowodowanej chorobą organizm nie zawsze od razu wraca do pełnej sprawności. Kontrolne badania lekarskie mają na celu ochronę zdrowia pracownika – sprawdzenie, czy powrót do obowiązków zawodowych nie pogłębi problemów zdrowotnych, a także zapewnienie bezpieczeństwa całemu zespołowi. Dopiero brak przeciwwskazań do pracy potwierdzony przez lekarza medycyny pracy daje podstawę do ponownego dopuszczenia pracownika do wykonywania zadań na jego stanowisku.

Czy badania kontrolne pracownika są obowiązkowe?

Badania kontrolne po L4 trwającym dłużej niż 30 dni są obowiązkowe. Dopiero po tym, jak lekarz oceni stan zdrowia pracownika i wystawi stosowne orzeczenie lekarskie, możliwy jest powrót na stanowisko pracy. Jeżeli orzeczenie lekarskie wykaże, że pracownik jest nadal niezdolny do pracy na dotychczasowym stanowisku, pracodawca nie może go dopuścić do wykonywania obowiązków. W takiej sytuacji powinien odsunąć go od pracy albo, jeśli to możliwe – przenieść na inne stanowisko zgodne ze wskazaniami lekarza.

Pracownik, który odmawia poddania się badaniom kontrolnym po L4, nie może rozpocząć pracy. Może to rodzić nie tylko konsekwencje finansowe (brak wynagrodzenia), ale także odpowiedzialność porządkową, a nawet rozwiązanie stosunku pracy.

Jak przebiega wizyta u lekarza medycyny pracy?

Badania w medycynie pracy nigdy nie są przypadkowe – ich zakres zależy od charakteru wykonywanej pracy i zagrożeń, z jakimi pracownik styka się na co dzień. Inne wymagania będzie miał ktoś pracujący na wysokości, inne osoba spędzająca godziny przed komputerem, a jeszcze inne, pracownik narażony na hałas czy kontakt z substancjami chemicznymi.

Oprócz standardowego badania fizykalnego specjalista może zlecić dodatkową diagnostykę, np.:

• badania krwi,
• EKG,
• badania wzroku czy słuchu,
• RTG klatki piersiowej.

Wymogi mogą być bardzo różne – kierowcy zawodowi muszą potwierdzić dobrą ostrość widzenia i prawidłową koordynację psychomotoryczną, osoby narażone na hałas przechodzą badania audiometryczne, a pracownicy mający kontakt ze szkodliwymi substancjami często kierowani są na testy oceniające funkcje wątroby czy płuc.

Co zabrać na kontrolne badania lekarskie?

Przygotowanie do wizyty u lekarza medycyny pracy nie jest trudne, ale kilka prostych zasad może znacząco ułatwić cały proces. Warto zadbać o sen i nawodnienie, a dzień wcześniej unikać alkoholu i ciężkostrawnych potraw. Na badania najlepiej stawić się na czczo – zjedzone śniadanie mogłoby uniemożliwić wykonanie części badań laboratoryjnych. Jeśli korzystasz na co dzień z okularów korekcyjnych, zabierz je ze sobą – lekarz sprawdzi ostrość wzroku i oceni, czy szkła są odpowiednie do wykonywanej pracy.

Dobrze jest także przygotować listę wszystkich stosowanych leków wraz z dawkowaniem oraz informacje o przebytych chorobach i hospitalizacjach.

A co spakować do teczki z dokumentami? Przede wszystkim skierowanie na badania kontrolne, wystawione przez pracodawcę – powinny się w nim znaleźć informacje o stanowisku, czynnikach ryzyka i charakterze pracy. Niezbędny będzie też dokument tożsamości, np. dowód osobisty lub paszport. Jeśli chorujesz przewlekle, niedawno byłeś w szpitalu lub masz aktualne wyniki badań (np. krwi czy RTG), również warto je zabrać.

Badania kontrolne po L4 – skierowanie na badania

Pracownika na badanie kontrolne wysyła pracodawca i to po jego stronie leży wystawienie skierowania. Dokument sporządzany jest w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje pracownik, a drugi pozostaje w aktach pracodawcy.

Szczegółowe zasady dotyczące takich badań reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie badań profilaktycznych pracowników, a sam wzór skierowania został określony w załączniku nr 3a do tego aktu.

Skierowanie powinno zawierać m.in.

• wskazanie rodzaju badania profilaktycznego (w tym przypadku – badania kontrolnego),
• określenie stanowiska pracy,
• opis warunków pracy z uwzględnieniem czynników szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych, na które narażony jest pracownik.

Dzięki tym informacjom lekarz medycyny pracy może rzetelnie ocenić, czy nie ma przeciwwskazań do ponownego dopuszczenia pracownika do wykonywania obowiązków na danym stanowisku.

Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim

Skierowanie pracownika na badania kontrolne po urlopie macierzyńskim jest zasadne, jeśli kobieta przed rozpoczęciem urlopu macierzyńskiego przebywała na zwolnieniu lekarskim dłużej niż 30 dni. Może jednak zdarzyć się, że przed macierzyńskim nie korzystała ze zwolnienia chorobowego lub jej nieobecność trwała krócej niż 30 dni.

W takiej sytuacji pojawia się pytanie, czy również należy ją wysłać na badania kontrolne. Przepisy są jednoznaczne – na badania kontrolne kierujemy pracownika, który był niezdolny do pracy przez co najmniej 30 dni z powodu choroby. Ponieważ sama ciąża nie jest traktowana jako choroba, nie ma obowiązku wysyłania pracownicy na badania kontrolne przed powrotem z urlopu macierzyńskiego.

Badania kontrolne po zwolnieniu lekarskim – koszt

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy to pracodawca powinien wysłać pracownika na badania kontrolne i to on pokrywa wszystkie koszty związane z badaniami. Ponadto czas poświęcony na wizytę u lekarza medycyny pracy traktowany jest jak czas pracy, więc pracownik nie traci wynagrodzenia, gdy musi udać się na badania (przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych).

Co ważne, zakres świadczeń obejmuje nie tylko podstawową diagnostykę, ale w razie potrzeby także dodatkowe badania, jeśli lekarz uzna, że są konieczne do oceny zdolności do pracy.